AsemconnectVietnam - Đóng góp tích cực từ nhu cầu trong nước không đủ bù đắp sự suy giảm của xuất khẩu ròng, khiến GDP Ý không ghi nhận tăng trưởng trong quý III. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị chưa hạ nhiệt và lạm phát tiếp tục gia tăng, triển vọng kinh tế nước này đang đối mặt với nhiều rủi ro, đặc biệt là khả năng không đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm 2026.

Theo số liệu ước tính sơ bộ do Viện Thống kê Quốc gia Ý (Istat) công bố, GDP nước này đi ngang trong quý III, sau khi tăng 0,2% trong quý II. Tính theo cùng kỳ năm trước, tăng trưởng GDP cũng giảm xuống 0,8%, từ mức 1% trong quý trước.
Kết quả này thấp hơn kỳ vọng, làm gia tăng lo ngại về khả năng Ý không đạt mục tiêu tăng trưởng 1% trong năm 2026 mà Chính phủ nước này đề ra trong kế hoạch ngân sách vừa trình lên Ủy ban châu Âu (EC).
Theo Istat, trong quý III, nhu cầu nội địa (không bao gồm hàng tồn kho) tiếp tục đóng góp tích cực vào tăng trưởng, nhưng tác động này bị triệt tiêu bởi sự suy giảm của xuất khẩu ròng. Xét theo từng lĩnh vực, dịch vụ và nông nghiệp ghi nhận tăng trưởng, trong khi công nghiệp đi xuống.
Trong bối cảnh chưa có số liệu chi tiết về các cấu phần của GDP, chúng tôi cho rằng tiêu dùng hộ gia đình có thể là một trong những yếu tố khiến tăng trưởng kinh tế chững lại. Trong quý II, tiêu dùng cá nhân vẫn duy trì đà tăng khá tốt bất chấp áp lực lạm phát gia tăng. Tuy nhiên, động lực này có thể đã suy yếu trong quý III, qua đó hạn chế đóng góp của nhu cầu nội địa vào tăng trưởng chung.
Ở chiều ngược lại, đầu tư vào hạ tầng tiếp tục là động lực hỗ trợ lĩnh vực xây dựng. Động lực này chủ yếu đến từ các dự án thuộc Kế hoạch Phục hồi và Chống chịu Quốc gia (PNRR), với tác động lan tỏa vẫn được duy trì ngay cả sau khi chương trình chính thức kết thúc vào cuối tháng 6.
Nhìn về quý IV, các dữ liệu hiện có mới chỉ giới hạn ở kết quả khảo sát niềm tin tháng 10 vừa được công bố. Những số liệu này cho thấy bức tranh kinh tế vẫn thiếu đồng nhất: niềm tin người tiêu dùng suy giảm, trong khi niềm tin doanh nghiệp có dấu hiệu cải thiện.
Tâm lý người tiêu dùng đi xuống chủ yếu do những đánh giá ngày càng bi quan về triển vọng kinh tế. Lạm phát gia tăng đang làm giảm thu nhập thực tế và sức mua của các hộ gia đình, qua đó khiến người dân thận trọng hơn trong chi tiêu, đặc biệt đối với các mặt hàng lâu bền như ô tô, đồ điện tử và thiết bị gia dụng.
Ở chiều ngược lại, niềm tin trong lĩnh vực dịch vụ được cải thiện, cho thấy xu hướng chuyển dịch chi tiêu từ hàng hóa sang dịch vụ có thể vẫn đang tiếp diễn. Trong khi đó, niềm tin ngành sản xuất gần như đi ngang. Điều này phản ánh những bất ổn địa chính trị và biến động giá cả trên thị trường quốc tế vẫn đang cản trở đà phục hồi của hoạt động sản xuất.
Đáng chú ý, lạm phát tiếp tục tăng tốc trong tháng 10, theo số liệu mới nhất của Istat, làm gia tăng sức ép đối với triển vọng kinh tế trong ngắn hạn. Cụ thể, lạm phát tại Ý tăng lên 5,4% so với cùng kỳ năm trước, từ mức 4,2% trong tháng 9. Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá năng lượng, bao gồm cả nhóm năng lượng chịu sự điều tiết của nhà nước (đặc biệt là khí đốt) và nhóm giá năng lượng theo thị trường. Bên cạnh đó, giá thực phẩm tươi sống và dịch vụ vận tải cũng góp phần đẩy lạm phát lên cao.
Đáng lo ngại, lạm phát đối với nhóm hàng hóa thiết yếu trong giỏ tiêu dùng tăng lên 2,5%, từ mức 1,5% trong tháng trước. Lạm phát lõi, không bao gồm các nhóm giá biến động mạnh, cũng tăng từ 1,6% lên 2%. Diễn biến này cho thấy áp lực tăng giá đang có dấu hiệu lan rộng sang nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ, làm gia tăng nguy cơ lạm phát kéo dài.
Các áp lực lạm phát hiện chưa cho thấy dấu hiệu lan tỏa sang tiền lương và chi phí sản xuất, qua đó hạn chế nguy cơ hình thành vòng xoáy giá cả – tiền lương. Diễn biến này phần nào giúp Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) giảm bớt lo ngại về nguy cơ lạm phát dai dẳng. Tuy nhiên, đối với người tiêu dùng, áp lực giá cả vẫn đang trực tiếp bào mòn sức mua và làm suy giảm khả năng chi tiêu.
Triển vọng tăng trưởng năm 2026 đối mặt rủi ro giảm
Nhìn chung, trong bối cảnh áp lực giá cả tiếp tục gia tăng và chính sách tiền tệ nhiều khả năng duy trì lập trường thắt chặt, dư địa phục hồi mạnh của nhu cầu trong nước vẫn khá hạn chế.
Trong dự báo trước đây, chúng tôi đã tính đến khả năng tăng trưởng kinh tế Ý chậm lại trong quý IV, chủ yếu do lạm phát cao tiếp tục gây sức ép lên tiêu dùng tư nhân. Tuy nhiên, số liệu lạm phát tháng 10 cao hơn đáng kể so với dự kiến đang làm gia tăng rủi ro suy giảm tăng trưởng.
Theo dự báo cơ sở hiện tại, GDP Ý dự kiến tăng trưởng bình quân 0,9% trong năm 2026. Tuy nhiên, khả năng đạt được mức tăng trưởng này đang trở nên kém chắc chắn hơn. Ngay cả trong kịch bản GDP không tăng trưởng trong quý IV, tốc độ tăng trưởng bình quân cả năm cũng chỉ đạt khoảng 0,8%.
N.Hao
Nguồn: VITIC/Think.ing.com