Do đó, các nhà kinh tế của WTO đã nâng dự báo tăng trưởng thương mại hàng hóa trong năm 2026 đồng thời hạ thấp triển vọng thương mại dịch vụ. Theo báo cáo "Triển vọng và Thống kê Thương mại Toàn cầu" mới nhất được công bố vào ngày 8/10/2026, khối lượng thương mại hàng hóa dự kiến sẽ tăng 3,9% trong năm 2026, cao hơn mức dự báo 1,9% hồi tháng 3/2026, tiếp tục tăng lên 4,1% vào năm 2027. Sự điều chỉnh này cho thấy chuỗi cung ứng toàn cầu đã thích ứng với những gián đoạn trên thị trường năng lượng và phân bón, trong khi đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy thương mại hàng hóa hỗ trợ AI. Tăng trưởng thương mại dịch vụ dự kiến vẫn tích cực, mặc dù triển vọng đã giảm bớt do tác động của xung đột Trung Đông đến vận tải và du lịch quốc tế. Thương mại dịch vụ dự kiến sẽ tăng 3,3% trong năm 2026, giảm so với mức 4,8% trong dự báo tháng 3/2026, trước khi tăng lên 6,4% vào năm 2027.
Tổng Giám đốc Ngozi Okonjo-Iweala cho biết: "Những con số này phản ánh khả năng phục hồi thương mại trong thực tế. Khi xảy ra gián đoạn, một nền kinh tế thế giới hội nhập và một hệ thống thương mại dựa trên quy tắc sẽ cung cấp cho các nền kinh tế sự linh hoạt để duy trì dòng chảy các sản phẩm thiết yếu đến các doanh nghiệp và hộ gia đình có nhu cầu. Tuy nhiên, một số người cảm nhận cú sốc nhiều hơn những người khác và không phải ai cũng có thể tiếp cận các cơ hội mới nổi như trí tuệ nhân tạo (AI). Điều cần thiết là phải đảm bảo rằng hệ thống thương mại dựa trên quy tắc tiếp tục hấp thụ các cú sốc và thu hẹp khoảng cách để các cơ hội được mở ra cho tất cả mọi người".
Các động lực tăng trưởng trong nửa đầu năm 2026
Khối lượng thương mại hàng hóa tăng 3,5% trong nửa đầu năm 2026, vượt quá kỳ vọng bất chấp sự gián đoạn do xung đột ở Trung Đông gây ra. Kết quả này phản ánh khả năng thích ứng của chuỗi cung ứng với các cú sốc ảnh hưởng đến thị trường năng lượng, phân bón và vận tải. Mặc dù xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông giảm khoảng 24% và xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) giảm 47% trong nửa đầu năm 2026, nhưng việc gia tăng vận chuyển từ các nhà cung cấp khác đã giúp hạn chế sự sụt giảm xuất khẩu toàn cầu xuống khoảng 6% đối với dầu thô và chỉ 1% đối với LNG. Thị trường phân bón cũng điều chỉnh bất chấp sự gián đoạn nghiêm trọng, với nhập khẩu phân bón nitơ toàn cầu chỉ thấp hơn 2,8% so với mức trung bình gần đây và nhập khẩu phân bón phốt phát cao hơn 2,2% khi các nhà cung cấp thay thế tham gia. Trong khi đó, dòng chảy thương mại được chuyển hướng qua các cảng và hành lang thay thế. Sản lượng container toàn cầu vẫn duy trì ổn định, tăng 3,9% tính đến tháng 7/2026.
Nhu cầu mạnh mẽ liên quan đến đầu tư vào trí tuệ nhân tạo đã bù đắp nhiều hơn những tác động tiêu cực của cuộc xung đột ở Trung Đông. Nhu cầu đối với các sản phẩm hỗ trợ trí tuệ nhân tạo như chất bán dẫn và máy chủ chiếm 47% tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu trong nửa đầu năm 2026 và thương mại các sản phẩm này tăng 67% so với cùng kỳ năm trước, vượt xa tốc độ mở rộng nhanh chóng đã thấy trong năm 2024 và 2025.
Kim ngạch thương mại dịch vụ tăng 14% so với cùng kỳ năm ngoái về giá trị trong quý I năm 2026 và 10% trong quý thứ hai. Tốc độ tăng trưởng chậm lại trong quý thứ hai do xung đột ở Trung Đông làm gián đoạn dịch vụ vận tải và du lịch, hai lĩnh vực phụ thuộc rất nhiều vào vai trò của khu vực này như một trung tâm toàn cầu. Dịch vụ vận tải bị ảnh hưởng bởi việc tổ chức lại các tuyến vận chuyển và chi phí vận chuyển hàng hóa tăng mạnh. Chi tiêu của du khách ở nước ngoài chỉ tăng 5% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý II/2026, giảm so với mức tăng 15% trong quý I/2026. Lượng khách du lịch quốc tế giảm 0,8% trong quý II/2026 và chỉ tăng 0,4% trong nửa đầu năm 2026.
Mặc dù gặp phải những khó khăn này, các dịch vụ thương mại khác, đặc biệt là các dịch vụ được cung cấp qua kênh kỹ thuật số, vẫn tương đối ổn định và tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng thương mại dịch vụ. Xuất khẩu dịch vụ máy tính, một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của thương mại dịch vụ, đã tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý I/2026 và ước tính tăng 12% trong quý II/2026, giúp bù đắp sự suy yếu trong dịch vụ vận tải và du lịch. Xuất khẩu dịch vụ tài chính cũng tăng trưởng tương tự, 14% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý II/2026.
Báo cáo bao gồm một chương phân tích về thương mại hàng hóa hỗ trợ trí tuệ nhân tạo (AI), xem xét cách thức bùng nổ đầu tư AI đang định hình lại các mô hình thương mại toàn cầu, chuyên môn hóa khu vực và vai trò của địa lý đối với cung và cầu.
Dự báo thương mại hàng hóa
Với tốc độ tăng trưởng thương mại hàng hóa mạnh hơn dự kiến trong nửa đầu năm 2026, các nhà kinh tế của WTO dự đoán khối lượng thương mại hàng hóa thế giới sẽ tăng 3,9% vào năm 2026 và 4,1% vào năm 2027, trong khi tăng trưởng GDP toàn cầu được dự báo lần lượt là 2,6% và 2,9%.
Đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) dự kiến sẽ tiếp tục là động lực chính thúc đẩy thương mại hàng hóa đến năm 2027. Chi tiêu cho cơ sở hạ tầng AI toàn cầu dự kiến sẽ tăng ít nhất 30% vào năm 2026. Các dự báo thị trường hiện tại cho thấy chi tiêu vốn cho AI sẽ tiếp tục tăng thêm 10-20% vào năm 2027. Xung đột ở Trung Đông sẽ ảnh hưởng đến thương mại vào năm 2026 thông qua giá năng lượng tăng cao và sự gián đoạn các tuyến vận tải.
Triển vọng thương mại khu vực vẫn không đồng đều. Vào năm 2026, châu Á dự kiến sẽ ghi nhận tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa nhanh nhất (9,9%), tiếp theo là Bắc Mỹ (5,7%), châu Phi (5,6%) và Nam Mỹ (3,4%). Hiệu suất xuất khẩu dự kiến sẽ vẫn yếu ở châu Âu (-0,1%) và giảm mạnh ở Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS) (-3,9%) và Trung Đông (-17,2%), phản ánh tác động của cuộc xung đột đang diễn ra và những gián đoạn liên quan đến dòng chảy thương mại. Về phía nhập khẩu, châu Á (9,5%), châu Phi (8,9%) và CIS (8,8%) dự kiến sẽ ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhất, trong khi Bắc Mỹ (1,4%) và châu Âu (0,5%) có thể chỉ tăng nhẹ và Trung Đông được dự báo sẽ ghi nhận mức giảm mạnh (-15,4%).
Dự báo thương mại dịch vụ
Triển vọng thương mại dịch vụ đã suy yếu kể từ dự báo tháng 3 do xung đột ở Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dịch vụ vận tải và du lịch. Các nhà kinh tế của WTO dự báo khối lượng thương mại dịch vụ sẽ tăng 3,3% vào năm 2026, giảm so với dự báo trước đó là 4,8%, trước khi phục hồi lên 6,4% vào năm 2027. Vận tải và du lịch dự kiến sẽ chỉ ghi nhận mức tăng trưởng khiêm tốn trong năm nay, phản ánh chi phí năng lượng cao hơn, sự gián đoạn đối với các tuyến vận chuyển và hàng không và nhu cầu du lịch quốc tế giảm. Ngược lại, các dịch vụ thương mại khác, bao gồm các dịch vụ được cung cấp kỹ thuật số, dự kiến sẽ vẫn kiên cường hơn và tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng thương mại dịch vụ nói chung.
Triển vọng thương mại dịch vụ theo khu vực rất khác nhau. Châu Âu dự kiến sẽ ghi nhận mức tăng trưởng xuất khẩu dịch vụ nhanh nhất vào năm 2026 ở mức 4,6%, tiếp theo là châu Á với 4,0% và châu Phi với 3,1%. Tăng trưởng được dự báo sẽ chậm hơn ở Bắc Mỹ và CIS, cả hai đều ở mức 1,7% và ở Nam và Trung Mỹ và Caribe ở mức 1,3%, trong khi xuất khẩu dịch vụ từ Trung Đông dự kiến sẽ giảm 10,3% do xung đột đang diễn ra. Châu Âu dự kiến sẽ chiếm hơn một nửa tăng trưởng xuất khẩu dịch vụ toàn cầu trong năm nay, giúp bù đắp cho sự đóng góp yếu hơn từ châu Á, Bắc Mỹ và Trung Đông.

Nguồn: Vitic/ wto.org