AsemconnectVietnam - Theo think.ing.com, trong tháng 9, kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu và thặng dư thương mại của Trung Quốc đều vượt xa kỳ vọng khi đà bùng nổ thương mại tiếp diễn.

Các mối quan hệ thương mại then chốt dự kiến sẽ duy trì ổn định đến cuối năm, qua đó tiếp tục thúc đẩy động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế trong năm nay.
Xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng mạnh hơn dự báo trong tháng 9
Xuất khẩu của Trung Quốc tăng 36,3% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 9, cao hơn mức 25,0% của tháng trước đó và vượt xa các dự báo của thị trường. Đây là mức tăng trưởng cao nhất kể từ năm 2021 - thời điểm số liệu chịu ảnh hưởng lớn bởi hiệu ứng nền so sánh thấp do các đợt đóng cửa vì đại dịch vào năm 2020.
Số liệu năm 2026 thậm chí còn ấn tượng hơn, tiếp nối đà tăng trưởng vững chắc đã ghi nhận trong năm 2025.
Trong 3 quý đầu năm, xuất khẩu hàng hóa của Trung Quốc tăng trưởng 21,3% so với cùng kỳ, đạt tổng trị giá 3,37 nghìn tỷ USD.
Xét về cơ cấu sản phẩm, sức mạnh xuất khẩu trong năm nay tập trung chủ yếu vào lĩnh vực công nghệ và giao thông vận tải. Trong 3 quý đầu năm, xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao tăng 45,6% so với cùng kỳ. Xuất khẩu chất bán dẫn tăng 108,1%, trong khi xuất khẩu máy xử lý dữ liệu tự động tăng 54,6%.
Ở lĩnh vực giao thông vận tải, xuất khẩu ô tô tăng 54,3% và xuất khẩu tàu thuyền tăng 29,9%.
Giá cả tăng cao cũng góp phần đẩy giá trị xuất khẩu của đất hiếm (tăng 46,6%) và nhiên liệu đã qua tinh chế (tăng 37,6%) lên mức cao hơn, bất chấp việc sản lượng xuất khẩu của các mặt hàng này sụt giảm so với cùng kỳ năm ngoái.
Xét về thị trường xuất khẩu, xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục phục hồi nhờ thỏa thuận đình chiến thương mại vẫn được duy trì; kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đã tăng vọt 39,6% trong tháng 9, nâng mức tăng trưởng lũy kế từ đầu năm đến nay lên 9,8%.
Việc gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại đến tháng 1/2027, kết hợp với việc cắt giảm thuế quan trị giá 30 tỷ USD đối với các mặt hàng như đồ chơi, đồ trang trí Giáng sinh và dụng cụ nhà bếp, được kỳ vọng sẽ giúp duy trì đà phục hồi này trong những tháng cuối năm.
Xuất khẩu sang thị trường ASEAN - thị trường xuất khẩu lớn nhất của Trung Quốc trong tháng 9 đã tăng vọt 52,3% so với cùng kỳ năm ngoái, nâng mức tăng trưởng lũy kế từ đầu năm lên 28,7%.
Xuất khẩu sang EU cũng tăng mạnh 25,3% so với cùng kỳ trong tháng 9, đạt mức cao nhất trong 7 tháng và đưa tốc độ tăng trưởng xuất khẩu lũy kế từ đầu năm lên 16,4%.
Xuất khẩu sang Hàn Quốc cũng tăng 68,2% so với cùng kỳ trong tháng 9 và là mức cao nhất kể từ năm 2021, nâng mức tăng trưởng lũy kế từ đầu năm lên 39,1%.
Hoạt động xuất khẩu của Trung Quốc đã có những thay đổi đáng kể trong thập kỷ qua, xét cả về cơ cấu sản phẩm lẫn thị trường đích.
Khi Trung Quốc tiến lên nấc thang giá trị gia tăng cao hơn, các mặt hàng xuất khẩu tăng trưởng nhanh nhất ngày càng bao gồm nhiều sản phẩm có biên lợi nhuận cao, trong khi các hoạt động sản xuất phân khúc thấp đang chuyển dịch sang những khu vực khác trong vùng. Các rào cản thương mại gia tăng đã làm giảm mạnh tỷ trọng của Mỹ trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc, từ mức 19,2% năm 2018 xuống còn 10,3% trong 3 quý đầu năm 2026.
Tăng trưởng nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 9 tăng tốc lên mức 31% so với cùng kỳ năm ngoái
Tăng trưởng nhập khẩu đã tăng tốc lên mức 31% so với cùng kỳ trong tháng 9, cao hơn mức 28,2% của tháng 8 và vượt xa các dự báo của thị trường.
Kết quả này đưa kim ngạch nhập khẩu lũy kế trong 3 quý đầu năm đạt 2,43 nghìn tỷ USD, tăng 27,5% so với cùng kỳ năm ngoái.
So với những kỳ vọng hồi đầu năm, nhập khẩu chính là yếu tố gây bất ngờ lớn nhất trong năm nay.
Các sản phẩm công nghệ vẫn là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng nhập khẩu, cho thấy Trung Quốc tiếp tục chi mạnh tay trong cuộc đua công nghệ đang diễn ra. Nhập khẩu sản phẩm công nghệ cao tăng 63,9% so với cùng kỳ trong tháng 9, nâng mức tăng trưởng lũy kế từ đầu năm lên 48,4%.
Nhập khẩu máy xử lý dữ liệu tự động và linh kiện tăng vọt 296,5% so với cùng kỳ, tăng từ mức 209,1% trong tháng 8, nâng mức tăng trưởng lũy kế từ đầu năm lên 124,8%.
Nhập khẩu chất bán dẫn cũng duy trì đà tăng mạnh, tăng 74,7% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 9, nâng mức tăng trưởng lũy kế từ đầu năm đến nay lên 63,5%.
Tuy nhiên, sức tăng trưởng ở các lĩnh vực ngoài công nghệ lại kém ấn tượng hơn. Đối với mặt hàng dầu thô, Trung Quốc đã nhập khẩu 37,1 triệu tấn trong tháng 9; khối lượng nhập khẩu giảm 21,5% so với cùng kỳ trong tháng này và giảm 15,3% trong 9 tháng đầu năm, mặc dù giá tăng đã khiến giá trị nhập khẩu lũy kế tăng nhẹ 0,3% so với cùng kỳ.
Nhập khẩu ô tô cũng giảm 38,1% so với cùng kỳ trong tháng 9 và là mức sụt giảm sâu hơn so với con số 32,4% ghi nhận vào tháng 8 trong bối cảnh doanh số bán ô tô tại Trung Quốc tiếp tục đi xuống sau nhiều năm người tiêu dùng đẩy mạnh mua sắm nhờ các chính sách đổi xe cũ lấy xe mới.
Trung Quốc ghi nhận các dấu hiệu của một sự chuyển dịch cơ cấu theo hướng giảm nhập khẩu ô tô khi các nhà sản xuất trong nước dần chiếm lĩnh thị phần.
Nhìn chung, các số liệu chi tiết cho thấy tăng trưởng nhập khẩu vẫn tập trung chủ yếu vào các sản phẩm công nghệ, thay vì phản ánh sự phục hồi trên diện rộng ở nhiều lĩnh vực khác nhau.
Thặng dư thương mại nhiều khả năng sẽ lại phá kỷ lục trong năm nay.
Thặng dư thương mại của Trung Quốc đạt 133,5 tỷ USD trong tháng 9, vượt xa kỳ vọng, nhờ mức tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng hơn nhiều so với mức tăng trưởng nhập khẩu. Mức thặng dư thương mại tháng 9 này đã đạt đỉnh cao nhất trong vòng 20 tháng qua.
Tính trong 3 quý đầu năm, thặng dư thương mại của Trung Quốc đạt 938,1 tỷ USD, cao hơn khoảng 7,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Sự gia tăng mạnh mẽ của nhập khẩu vào đầu năm đã làm thu hẹp thặng dư thương mại trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, đà phục hồi của xuất khẩu trong những tháng gần đây đã tạo tiền đề để Trung Quốc tiếp tục gia tăng thặng dư thương mại, hướng tới việc vượt qua kỷ lục 1,2 nghìn tỷ USD của năm ngoái.
Các cuộc đàm phán thương mại thành công với Mỹ và EU trong tháng qua nhiều khả năng sẽ giúp duy trì sự ổn định tương đối cho môi trường thương mại từ nay đến cuối năm.
Tuy nhiên, triển vọng của năm tới có thể vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định. Trong bối cảnh tăng trưởng của Trung Quốc ngày càng bộc lộ sự mất cân đối, sự sụt giảm trong chu kỳ chi tiêu vốn cho công nghệ hoặc các cú sốc thuế quan mới là những rủi ro chính cần theo dõi trong năm tới.
Nguồn: VITIC/think.ing.com