AsemconnectVietnam - Lạm phát tại Ba Lan đã tăng tốc trong tháng 9, chủ yếu do giá nhiên liệu tăng cao, đây là yếu tố chiếm gần một nửa mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) so với cùng kỳ năm ngoái.

Lạm phát cơ bản có dấu hiệu hạ nhiệt nhẹ, cho thấy áp lực giá cả trên diện rộng vẫn còn hạn chế. Tuy nhiên, cú sốc năng lượng kéo dài cùng triển vọng lạm phát xấu đi có thể dẫn đến việc tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản vào đầu năm 2027.
Giá nhiên liệu tại Ba Lan đã tăng mạnh sau khi chính phủ khôi phục mức thuế giá trị gia tăng (VAT) tiêu chuẩn 23% đối với nhiên liệu vào đầu tháng 9.
Theo ước tính sơ bộ, lạm phát CPI của Ba Lan đã tăng lên mức 4% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 9, tăng so với mức 3,4% trong tháng 8. Sự gia tăng lạm phát này chủ yếu do giá nhiên liệu tăng 9,2% so với tháng trước (tương đương mức tăng 36,1% so với cùng kỳ năm ngoái); nguyên nhân là do mức thuế VAT tiêu chuẩn 23% đối với nhiên liệu được áp dụng trở lại vào đầu tháng 9 (sau khi được giảm tạm thời xuống còn 8% trong nửa cuối tháng 8) kết hợp với đà tăng của giá dầu thô trên thị trường toàn cầu.
Đúng như dự báo, xu hướng giá thực phẩm đang bắt đầu thay đổi. Giá thực phẩm đã tăng 0,1% so với tháng trước trong tháng 9, sau khi ghi nhận giảm liên tục trong 4 tháng trước đó. Lạm phát cơ bản (loại trừ thực phẩm và năng lượng) ước giảm xuống còn khoảng 3,0-3,1% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 9, từ mức 3,3% trong tháng 8. Điều này cho thấy cú sốc năng lượng vẫn chưa tạo ra áp lực tăng giá trên diện rộng đối với các loại hàng hóa và dịch vụ khác.
Lạm phát của Ba Lan đang ở mức cao hơn nhiều so với mục tiêu
Sự gia tăng lạm phát trong nền kinh tế Ba Lan chủ yếu bắt nguồn từ cú sốc năng lượng. Trong tháng 9, việc tăng giá bán lẻ nhiên liệu đã đóng góp gần 2 điểm phần trăm vào mức tăng lạm phát giá tiêu dùng hàng năm.
Đây là nguyên nhân chính khiến lạm phát hiện vượt xa giới hạn trên của biên độ dao động cho phép (là +/- 1 điểm phần trăm) quanh mức mục tiêu 2,5% do Ngân hàng Quốc gia Ba Lan (NBP) đề ra.
Lạm phát nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức trên 4% trong những tháng tới. Giá năng lượng liên tục ở mức cao tạo ra nguy cơ áp lực chi phí sẽ lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế. Đầu năm 2027 có thể chứng kiến sự gia tăng của các mức giá do nhà nước quản lý, đặc biệt là giá khí đốt tự nhiên. Tuy nhiên, sự tác động lan truyền này sẽ bị hạn chế bởi các điều kiện về nhu cầu, tốc độ tăng lương chậm lại và áp lực lên thu nhập khả dụng thực tế.
MPC có khả năng thảo luận về việc thắt chặt chính sách tiền tệ trong tháng 11/2026
Triển vọng lạm phát đã trở nên kém khả quan hơn so với dự báo của NBP hồi tháng 7. Dự báo tháng 11 dựa trên mức khởi điểm cao hơn và các giả định bất lợi hơn về giá dầu thô, nhiều khả năng sẽ cho thấy lạm phát duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn và quay trở lại mức mục tiêu của ngân hàng trung ương với tốc độ chậm hơn. Hệ quả là, Hội đồng Chính sách Tiền tệ (MPC) có thể bắt đầu thảo luận về khả năng thắt chặt chính sách tiền tệ ngay trong tháng 11.
Giả định lãi suất cơ bản tăng 50 điểm cơ bản vào đầu năm 2027; thì nhiều khả năng sẽ cần áp dụng một số biện pháp thắt chặt chính sách tiền tệ nhằm giảm thiểu rủi ro áp lực giá cả lan rộng. Các ngân hàng trung ương khác cũng đã áp dụng lập trường cứng rắn hơn (hawkish) thông qua việc tăng lãi suất hoặc phát tín hiệu sẽ tiếp tục tăng lãi suất; điều này diễn ra cả ở các nền kinh tế lớn, bao gồm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) và Ngân hàng Trung ương Canada, khu vực Trung và Đông Âu (CEE), tiêu biểu là Ngân hàng Quốc gia Cộng hòa Séc.
Nguồn: VITIC/think.ing.com