Diễn đàn công cộng là sự kiện tiếp cận cộng đồng lớn nhất hàng năm của WTO, với phiên bản năm nay có 540 diễn giả tham gia 113 phiên thảo luận, một con số kỷ lục. Nhiều phiên thảo luận nhóm, cơ hội kết nối và các sự kiện văn hóa cũng là một phần không thể thiếu của sự kiện, mang đến cơ hội tuyệt vời cho các thành viên WTO và những nước tham dự khác tương tác và tham gia vào các vấn đề quan trọng mà thương mại toàn cầu đang phải đối mặt.
Chiếm hơn hai phần ba GDP toàn cầu và tạo ra nhiều việc làm hơn bất kỳ lĩnh vực nào khác, thương mại dịch vụ không chỉ là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu mà còn là thành phần năng động nhất của thương mại thế giới. Dự kiến đến năm 2026, khối lượng thương mại dịch vụ sẽ tăng trưởng 4,8%, vượt xa tốc độ tăng trưởng thương mại hàng hóa.
Diễn đàn khai mạc với một phiên thảo luận cấp cao, thảo luận cách thức đổi mới công nghệ, những thay đổi địa chính trị, các vấn đề khí hậu và các mô hình kinh doanh đang phát triển sẽ định hình hệ thống thương mại trong tương lai. Được đồng tổ chức bởi Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) và Viện Phát triển Bền vững Quốc tế (IISD), phiên thảo luận đã quy tụ Tổng Giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweala, Chủ tịch Cơ quan Giải quyết Tranh chấp WTO kiêm Đại sứ Brazil tại WTO, Guilherme Patriota, Tổng thư ký ICC John Denton và Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành IISD Patricia Fuller. Được điều phối bởi chuyên gia cao cấp Inu Manak của Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, phiên thảo luận đã xem xét cách thức hợp tác và thương mại quốc tế có thể đóng góp vào sự thịnh vượng, bền vững và cơ hội thương mại cho các thế hệ tương lai. Tổng Giám đốc Okonjo-Iweala cho biết hơn 70% thương mại thế giới được thực hiện theo các quy tắc tối huệ quốc (MFN) của WTO, mang lại sự ổn định cho các doanh nghiệp nhưng cũng thừa nhận sự cần thiết phải cải cách WTO.
"Các quy tắc thương mại toàn cầu đang bị thách thức, thương mại toàn cầu đang gặp phải những vấn đề chưa từng thấy", Tổng Giám đốc Okonjo-Iweala nói. "Nhưng chúng ta hãy thoát khỏi tư duy rằng mọi thứ đều không hoạt động và chuyển sang lĩnh vực mà chúng ta nói, hãy sửa chữa những gì không hoạt động và hãy nắm bắt cơ hội", Tổng Giám đốc Okonjo-Iweala kêu gọi, dẫn chứng trí tuệ nhân tạo (AI) và dịch vụ là động lực tăng trưởng mà các nền kinh tế nên khai thác.
Đại sứ Patriota nói: "Các quy tắc của WTO, được xây dựng trong suốt tám thập kỷ, vô cùng quan trọng bởi vì luật pháp quốc gia của hầu hết các nước đều phản ánh những gì đã được đàm phán ở đây và vẫn chi phối hầu hết thương mại trên toàn thế giới. WTO nằm ở trung tâm của mối quan hệ quan trọng giữa hòa bình, an ninh và phát triển nhưng cần thiết phải có một mức độ linh hoạt nhất định trong hệ thống và nên xem xét lại và cập nhật bộ quy tắc hiện hành.
Tổng Thư ký ICC John Denton cho biết các nghiên cứu của ICC đã chỉ ra rằng tổng chi phí do sự bất ổn thương mại toàn cầu trong hai năm qua lên tới gần 600 tỷ USD do mất đi các cơ hội kinh doanh. Các thành viên WTO cần tập trung vào việc tiến lên phía trước và đối mặt với những thách thức của tương lai thay vì tranh luận lại các vấn đề trong quá khứ.
"Cộng đồng doanh nghiệp muốn thấy sự linh hoạt, nhưng nếu không thể đạt được sự đồng thuận vì cách định nghĩa sự đồng thuận ở đây, thì hãy để những người có thể tiến lên phía trước được tự do tiến lên" ông John Denton nói, "Hãy tôn trọng lợi ích của người khác và hãy để chúng ta tranh luận về khả năng thực thi. Hãy đưa hệ thống trở lại hoạt động và làm cho hệ thống có ý nghĩa".
Đại sứ Patricia Fuller nhấn mạnh tác động đặc biệt của thuế quan cao và các rào cản thương mại khác đối với các doanh nghiệp nhỏ và cho rằng "những doanh nghiệp bị thiệt thòi nhất khi nói đến các rào cản hành chính đối với việc tiếp cận thị trường. Hiện nay, nhận thức về các khái niệm thương mại đã được nâng cao hơn và sự quan tâm đến giá trị của thương mại cũng lớn hơn. Đối với WTO, điều này tạo ra cơ hội để đưa thêm nhiều tiếng nói vào cuộc thảo luận, bao gồm cả xã hội dân sự và đại diện doanh nghiệp”.
Báo cáo Thương mại Thế giới năm 2026 của WTO - mang tên "Bước ngoặt quan trọng đối với hệ thống thương mại thế giới" - đã chính thức được công bố tại Diễn đàn Công cộng.
Một điểm mới của Diễn đàn năm nay là việc đồng tổ chức với Nền tảng Thương mại Geneva tạo nên một loạt các "Cuộc đối thoại được tuyển chọn" nhằm tạo cơ hội cho việc trao đổi chính sách thẳng thắn về các chủ đề được cộng đồng thương mại quốc tế quan tâm.
Các phiên họp cấp cao khác trong ngày thứ nhất bao gồm cuộc đối thoại giữa các nhà lãnh đạo doanh nghiệp về tương lai của thương mại dịch vụ và một phiên thảo luận về cách WTO có thể đóng góp vào tăng trưởng kinh tế cân bằng và bền vững trong một trật tự thế giới đang thay đổi nhanh chóng.
Trong ngày thứ hai và thứ ba, hơn 100 phiên họp khác sẽ được tổ chức, với nhiều phiên được phát trực tiếp trên trang web của WTO.

Nguồn: Vitic/ wto.org