Dữ liệu xuất khẩu được công bố gần đây cho thấy, việc sử dụng ngày càng nhiều Giấy chứng nhận xuất xứ ưu đãi và nhiều loại sản phẩm hơn được xuất khẩu sang các nước đối tác cho thấy các nhà xuất khẩu đang ngày càng khai thác các cơ hội do các FTA của Ấn Độ tạo ra.
FTA là gì và tại sao lại quan trọng?
Hiệp định thương mại tự do là một hiệp định giữa các quốc gia hoặc khối thương mại cung cấp quyền tiếp cận ưu đãi vào thị trường của nhau bằng cách giảm hoặc loại bỏ thuế quan và nới lỏng một số rào cản thương mại.
Đối với các nhà xuất khẩu Ấn Độ, điều này có thể làm cho sản phẩm của họ cạnh tranh hơn trên thị trường nước ngoài bằng cách giảm thuế hải quan. Đối với nền kinh tế nói chung, việc tiếp cận thị trường rộng hơn có thể hỗ trợ xuất khẩu, đầu tư, việc làm và sự tham gia của các doanh nghiệp nhỏ hơn vào thương mại toàn cầu.
Do đó, chiến lược thương mại gần đây của Ấn Độ không chỉ tập trung vào việc ký kết các hiệp định mà còn vào việc sử dụng hiệu quả các hiệp định này trong khi vẫn bảo vệ các ngành nhạy cảm trong nước.
Tình hình xuất khẩu của Ấn Độ ra sao?
Xuất khẩu tổng thể của Ấn Độ đang tăng trưởng mạnh mẽ. Trong năm tài chính 2025-2026, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ đạt mức kỷ lục 863,1 tỷ USD, trong đó xuất khẩu hàng hóa đạt 441,8 tỷ USD. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm tài chính 2026-2027, với tổng kim ngạch xuất khẩu trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2026 ước tính đạt 232,73 tỷ USD, tăng 11,37% so với cùng kỳ năm trước.
Các nước đối tác trong hiệp định thương mại tự do (FTA) chiếm một phần đáng kể trong kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Ấn Độ. Trong năm tài chính 2025-2026, UAE là thị trường xuất khẩu FTA lớn nhất của Ấn Độ, với kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 37,36 tỷ USD. Các điểm đến chính khác bao gồm Anh, Singapore, Nepal, Úc, Malaysia, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Ấn Độ - UAE: Một câu chuyện thành công bước đầu
Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA) giữa Ấn Độ và UAE chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 5 năm 2022. Quá trình đàm phán hoàn tất chỉ trong 88 ngày, đánh dấu hiệp định thương mại tự do (FTA) toàn diện đầu tiên của Ấn Độ trong một thập kỷ. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Ấn Độ sang UAE đạt 37,36 tỷ USD trong năm tài chính 2025-2026. Thương mại song phương vượt mốc 100 tỷ USD trong năm tài chính 2024-2025, đạt 100,06 tỷ USD, tăng 19,6%. Dựa trên sự tăng trưởng này, Ấn Độ và UAE đã đặt mục tiêu tăng gấp đôi kim ngạch thương mại song phương lên 200 tỷ USD vào năm 2032.
Ấn Độ - Úc: Mở rộng tiếp cận
Hiệp định Hợp tác Kinh tế và Thương mại Ấn Độ - Úc (ECTA) có hiệu lực vào ngày 29 tháng 12 năm 2022. Xuất khẩu của Ấn Độ sang Úc tăng từ 4 tỷ USD trong năm tài chính 2020-21 lên 7,28 tỷ USD trong năm tài chính 2025-26, tăng trưởng hơn 80%. Tổng kim ngạch thương mại song phương đạt 24,1 tỷ USD trong năm tài chính 2024-25. Úc đã cung cấp quyền tiếp cận thuế suất bằng 0 ngay lập tức trên 98,3% dòng thuế với tất cả hàng xuất khẩu của Ấn Độ đủ điều kiện được hưởng quyền tiếp cận thuế suất bằng 0 từ năm 2026. ECTA cũng đang đóng vai trò là nền tảng cho các cuộc đàm phán về một thỏa thuận hợp tác kinh tế toàn diện hơn.
Một nhà xuất khẩu thực sự sử dụng FTA như thế nào?
Việc ký kết FTA không tự động có nghĩa là mọi sản phẩm của Ấn Độ đều nhận được ưu đãi. Các nhà xuất khẩu Ấn Độ phải chứng minh hàng hóa của họ đáp ứng các quy tắc xuất xứ của thỏa thuận.
Giấy chứng nhận xuất xứ (CoO) ưu đãi đóng vai trò là bằng chứng cho thấy hàng hóa đủ điều kiện hưởng mức thuế ưu đãi theo thỏa thuận. Việc sử dụng các giấy chứng nhận này đã tăng lên theo các hiệp định thương mại tự do (FTA) mới hơn của Ấn Độ. Ví dụ, Hiệp định Đối tác Kinh tế - Thương mại EFTA - Ấn Độ (EFTA TEPA) đã ghi nhận 7.885 CoO sau khi đi vào hoạt động vào tháng 10 năm 2025, trong khi 783 CoO đã được cấp theo Hiệp định Đối tác Kinh tế - Trung Âu - Ấn Độ - Oman (CEPA CEPA) sau khi được triển khai vào tháng 6 năm 2026.
Chính phủ Ấn Độ cũng đã đưa ra các biện pháp như e-CoO 2.0, cho phép cấp và xác minh Giấy chứng nhận xuất xứ kỹ thuật số, trong khi các nền tảng như Trade Connect giúp các nhà xuất khẩu tiếp cận thông tin thuế quan và hướng dẫn về việc sử dụng các lợi ích của FTA.
Liệu có nhiều sản phẩm của Ấn Độ hơn đang tiếp cận các thị trường này?
Có. Tác động cũng thể hiện rõ ở số lượng dòng thuế mà các sản phẩm của Ấn Độ đang được xuất khẩu. Từ giai đoạn ban đầu đến năm tài chính 2025-2026, số lượng dòng thuế xuất khẩu sang UAE tăng từ 7.546 lên 8.053, trong khi đó sang Australia tăng từ 5.396 lên 5.668. Sự tăng trưởng thậm chí còn rõ rệt hơn đối với Mauritius, nơi số lượng dòng thuế xuất khẩu tăng từ 3.593 lên 4.345 và Oman, nơi con số này tăng từ 2.879 vào tháng 5 năm 2026 lên 3.371 vào tháng 6 năm 2026.
Những lĩnh vực nào sẽ được hưởng lợi?
Các hiệp định thương mại tự do (FTA) gần đây của Ấn Độ mở ra cơ hội cho các lĩnh vực thâm dụng lao động như dệt may, nông nghiệp và thực phẩm chế biến, da và giày dép, sản phẩm thủy sản, đá quý và trang sức, thảm và hàng thủ công mỹ nghệ.
Các lĩnh vực này đặc biệt quan trọng vì việc tiếp cận thị trường quốc tế rộng hơn có thể cho phép các nhà sản xuất nhỏ hơn và các doanh nghiệp địa phương tham gia tích cực hơn vào thương mại toàn cầu. Đồng thời, việc tự do hóa thuế quan được điều chỉnh và các thỏa thuận chuyển tiếp nhằm mục đích bảo vệ các ngành trong nước nhạy cảm, bao gồm cả nông nghiệp.
Còn về dịch vụ và các chuyên gia Ấn Độ thì sao?
Lợi ích của các hiệp định thương mại tự do (FTA) không chỉ giới hạn ở hàng hóa vật chất. Các thỏa thuận gần đây cũng mang lại cơ hội cho các nhà cung cấp dịch vụ và các chuyên gia Ấn Độ.
Xuất khẩu dịch vụ của Ấn Độ đạt 421,3 tỷ USD trong năm tài chính 2025-2026, biến dịch vụ trở thành một thành phần quan trọng trong chiến lược thương mại của đất nước. Ví dụ, FTA Ấn Độ -New Zealand cung cấp một lộ trình riêng cho tối đa 5.000 người Ấn Độ có tay nghề cao được ở lại New Zealand tối đa ba năm trong các lĩnh vực bao gồm công nghệ thông tin, kỹ thuật, chăm sóc sức khỏe, giáo dục, xây dựng, AYUSH, yoga, nghệ thuật ẩm thực và âm nhạc.
FTA Ấn Độ - EU bao gồm 144 tiểu ngành dịch vụ, trong khi CETA Ấn Độ - Anh bao gồm các điều khoản về di chuyển cho các chuyên gia trong các lĩnh vực như công nghệ thông tin, chăm sóc sức khỏe, tài chính và giáo dục.
Điều gì đang chờ đợi phía trước?
Hành trình đàm phán hiệp định thương mại tự do (FTA) của Ấn Độ đang chuyển từ việc thương lượng tiếp cận thị trường sang sử dụng quyền tiếp cận thị trường.
Hiện có khoảng mười hiệp định thương mại đang được thảo luận, bao gồm các cuộc đàm phán với Liên minh Kinh tế Á Âu, Peru, Chile, Israel, Canada và Maldives. Ấn Độ cũng đang nỗ lực nâng cấp các hiệp định hiện có như CEPA Ấn Độ - Hàn Quốc và ETCA Ấn Độ - Sri Lanka. Mục tiêu rộng hơn là làm cho các hiệp định thương mại của Ấn Độ chuyển hóa thành sự tham gia xuất khẩu lớn hơn, thị trường đa dạng hơn, nhiều đầu tư và việc làm hơn, đồng thời tạo cơ hội cho các doanh nghiệp, chuyên gia và doanh nghiệp nhỏ của Ấn Độ kết nối với thị trường toàn cầu.

Nguồn: Vitic/ https://ddindia.co.in