AsemconnectVietnam - Hôm thứ Ba (28/7), Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cảnh báo rằng sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) có thể khiến các ngân hàng trung ương khó đánh giá tình trạng nền kinh tế và thiết lập lãi suất, vì công nghệ này đồng thời thúc đẩy cả cung và cầu.

Theo báo cáo, các nhà hoạch định chính sách đang phải đối mặt với một nhiệm vụ khó khăn khi AI tạo ra những tác động mạnh mẽ đối với đầu tư, thương mại và thị trường tài chính từ rất sớm, trong khi những cải thiện về năng suất trên diện rộng vẫn chưa thực sự rõ ràng.
Làn sóng chi tiêu cho AI, vốn ngày càng phụ thuộc vào nguồn vốn vay, đang thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thương mại và thị trường chứng khoán, qua đó có thể làm gia tăng áp lực lạm phát trong ngắn hạn.
Đồng thời, AI có thể làm tăng năng suất lao động và năng lực sản xuất, mở rộng nguồn cung và giúp kiềm chế lạm phát. Thách thức đối với các nhà hoạch định chính sách là quy mô, thời điểm và sự phân bổ của những lợi ích đó vẫn còn rất không chắc chắn.
Bằng cách đồng thời tác động đến cung và cầu, AI làm che mờ các tín hiệu chu kỳ, điều này có thể làm phức tạp việc đánh giá của các ngân hàng trung ương về các điều kiện kinh tế cơ bản và việc điều chỉnh chính sách tiền tệ.
Theo BIS, một trong những rủi ro trước mắt là sự nhầm lẫn trong việc đánh giá tăng trưởng do AI thúc đẩy. Làn sóng đầu tư mạnh vào trung tâm dữ liệu, chip bán dẫn và hạ tầng số có thể khiến nền kinh tế trông như đang quá nóng, trong khi trên thực tế, một phần tăng trưởng đó phản ánh sự cải thiện về năng lực sản xuất trong dài hạn.
Ngược lại, những lợi ích về năng suất có thể che giấu áp lực cầu cơ bản, khiến xu hướng lạm phát khó giải thích hơn.
BIS cũng nhấn mạnh tác động không đồng đều của AI giữa các quốc gia và đối với thị trường lao động. Các nền kinh tế là nhà cung cấp chính các chất bán dẫn, cơ sở hạ tầng điện toán hoặc các dịch vụ liên quan đến AI có thể đạt được tốc độ tăng trưởng mạnh hơn, trong khi những nền kinh tế khác có thể chậm lại.
Sự khác biệt này có thể dẫn đến các quỹ đạo lạm phát và tăng trưởng khác nhau, làm tăng thêm sự phức tạp của chính sách tiền tệ giữa các khu vực pháp lý.
Tác động của thị trường tài chính đặt ra một thách thức khác. Sự lạc quan liên quan đến AI đã thúc đẩy sự tăng trưởng nhanh chóng của thị trường chứng khoán, tạo ra hiệu ứng giàu có có thể hỗ trợ tiêu dùng và nhu cầu, nhưng cũng làm tăng nguy cơ bong bóng giá tài sản.
Dù không đưa ra khuyến nghị chính sách cụ thể, BIS cho rằng các ngân hàng trung ương cần tách bạch tác động của làn sóng đầu tư ngắn hạn với những cải thiện thực sự về năng suất trong dài hạn, nếu không sẽ đối mặt với nguy cơ điều chỉnh chính sách không phù hợp.
Nguồn: Hạc Hiên/Báo Tài chính – Đầu tư