Các đồng điều phối viên đã nhắc lại cột mốc quan trọng được đánh dấu bởi Tuyên bố chung cấp Bộ trưởng về hiệp định IFD, được thông qua tại MC14 ở Yaoundé vào tháng 3/2026, thể hiện cam kết của các thành viên tham gia hiệp định IFD trong việc thúc đẩy và việc thực hiện hiệp định này. Mặc dù các thành viên WTO không đạt được sự đồng thuận tại MC14 về việc đưa hiệp định IFD vào Phụ lục 4 của khuôn khổ WTO nhưng hiệp định này vẫn nhận được sự ủng hộ gần như tuyệt đối từ các thành viên WTO.
Các đồng điều phối viên đã báo cáo về các cuộc tham vấn gần đây, được tổ chức với nhiều thành viên tham gia hiệp định IFD để xác định một hướng đi khả thi. Theo các báo cáo này, các cuộc tham vấn ban đầu cho thấy sự ủng hộ mạnh mẽ từ các thành viên tham gia hiệp định đối với việc tiếp tục thúc đẩy việc đưa Thỏa thuận này vào khuôn khổ WTO. Nhiều phái đoàn bày tỏ sự quan tâm đến việc tìm hiểu các con đường khả thi để cho phép thực hiện hiệp định một cách kịp thời.
Dựa trên các cuộc tham vấn và được hướng dẫn bởi Tuyên bố chung cấp Bộ trưởng MC14, các Điều phối viên đã đề xuất một kế hoạch công tác hậu MC14 để các thành viên xem xét. Các điều phối viên nhấn mạnh rằng phát triển vẫn là trọng tâm trong công việc tương lai của hiệp định IFD và kế hoạch công tác này nhằm cung cấp một khuôn khổ có cấu trúc và phối hợp để cân bằng công việc trên nhiều luồng công việc bổ sung cho nhau, với mục tiêu chuyển Tuyên bố chung cấp Bộ trưởng MC14 thành các hành động cụ thể tiếp theo.
Các nước thành viên đã chia sẻ quan điểm sơ bộ về dự thảo kế hoạch công tác được đề xuất và các lựa chọn khả thi để thực hiện Hiệp định IFD. Một số thành viên lưu ý rằng cần phải tham vấn thêm với các cơ quan chính phủ và bày tỏ sự ủng hộ đối với một cách tiếp cận có tính cấu trúc hơn để thúc đẩy giai đoạn tiếp theo của hiệp định IFD. Trong khi khẳng định lại rằng việc tích hợp hiệp định IFD vào khuôn khổ WTO vẫn là mục tiêu cuối cùng của các thành viên tham gia IFD, nhiều thành viên đã báo hiệu sự sẵn sàng để tìm kiếm các cách thức tiến lên phía trước. Ban Thư ký WTO và một số thành viên tham gia Sáng kiến IFD đã cập nhật về các đánh giá nhu cầu của IFD - nhằm giúp các nước đang phát triển và các nước kém phát triển nhất (LDC) chuẩn bị thực hiện hiệp định - và nêu bật những tiến bộ đạt được trong những tháng gần đây. Quá trình đánh giá nhu cầu đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các nước đang phát triển và các nước LDC xác định những khoảng trống trong việc thực hiện và xác định nhu cầu hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng năng lực.
Trung Quốc, Liên minh châu Âu và Vương quốc Anh là những nhà tài trợ chính hỗ trợ những nỗ lực này, cùng với nhiều tổ chức đối tác khác cũng tích cực đóng góp vào quá trình này. Đến nay, 29 đánh giá nhu cầu đã được khởi động, bao gồm 14 ở Mỹ Latinh và Caribe, 8 ở châu Phi và 7 ở châu Á.
Các nước thành viên đã chia sẻ kinh nghiệm gần đây về việc tham gia vào quá trình đánh giá nhu cầu. Các nước đang phát triển cũng kêu gọi tăng cường hỗ trợ từ các nhà tài trợ và các tổ chức đối tác để lợi ích của quá trình đánh giá nhu cầu có thể được mở rộng đến nhiều nước đang phát triển hơn. Các Điều phối viên đã cảm ơn các thành viên về cuộc thảo luận mang tính xây dựng và hướng tới tương lai, đồng thời khuyến khích tiếp tục suy ngẫm về kế hoạch công tác đã đề xuất. Hai cuộc họp tiếp theo dự kiến sẽ được tổ chức vào tháng 9 và tháng 11 năm 2026.
Bối cảnh
Được hoàn thiện tại Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 13 năm 2024, hiệp định tạo thuận lợi cho đầu tư phát triển (IFD) thiết lập bộ quy tắc toàn cầu đầu tiên nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, đặc biệt là hướng tới các nền kinh tế đang phát triển, bằng cách tăng cường tính minh bạch của khung pháp lý đầu tư, cũng như tính dự đoán và hiệu quả của các thủ tục đầu tư.
Hiệp định Marrakesh thành lập Tổ chức Thương mại Thế giới quy định rằng, theo yêu cầu của các thành viên là các bên tham gia một thỏa thuận đa phương, Hội nghị Bộ trưởng có thể quyết định bằng sự đồng thuận duy nhất để bổ sung hiệp định vào Phụ lục 4, trở thành một phần của khung pháp lý WTO. Trong khoảng thời gian giữa các cuộc họp của Hội nghị Bộ trưởng, các chức năng của Hội nghị có thể được thực hiện bởi Đại hội đồng.
Mặc dù Hiệp định IFD là một thỏa thuận đa phương (chỉ ràng buộc đối với các thành viên chấp nhận), nhưng tất cả các thành viên WTO đều có thể tham gia. Các thành viên tham gia đã nhấn mạnh rằng việc đưa hiệp định IFD vào WTO là rất quan trọng nếu muốn hiệp định mang lại những lợi ích như mong muốn, đặc biệt là đối với các thành viên đang phát triển và các nước kém phát triển nhất, những nước đang rất cần các dòng vốn đầu tư bền vững và hiệu quả hơn.
Hiệp định IFD cũng sẽ đóng vai trò là chất xúc tác quan trọng cho sự hỗ trợ quốc tế đối với các nỗ lực tạo thuận lợi cho đầu tư ở cấp quốc gia và khu vực.

Nguồn: Vitic/ wto.org