AsemconnectVietnam - Sau năm tăng trưởng đột biến 2025, Công ty cổ phần Nam Việt bước vào năm 2026 với nhiều kỳ vọng. Tuy nhiên, chi phí vận tải biển và nguyên liệu đầu vào tăng cao, cùng áp lực cạnh tranh tại thị trường Trung Quốc đang khiến mục tiêu duy trì biên lợi nhuận của doanh nghiệp cá tra này trở nên thách thức hơn.

Giá cổ phiếu phản ánh áp lực ngắn hạn
Dù VN-Index duy trì vùng điểm cao trong nửa đầu năm 2026 nhờ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, nhiều mã vốn hóa trung bình vẫn liên tục dò đáy. Trong đó, cổ phiếu của Công ty cổ phần Nam Việt (mã ANV) là một trong những trường hợp điển hình.
Từ ngày 13/10/2025 đến 7/7/2026, thị giá ANV đã bốc hơi 37,3%, giảm từ 32.280 đồng/cổ phiếu xuống còn 20.250 đồng/cổ phiếu và hiện vẫn giao dịch dưới đường trung bình động 200 ngày (MA200). Thanh khoản của mã này cũng sụt giảm mạnh, phản ánh tâm lý thận trọng của dòng tiền.
Đà giảm của cổ phiếu không thuần túy đi theo xu hướng kỹ thuật, mà còn phần nào phản ánh từ kết quả kinh doanh. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Ban lãnh đạo Nam Việt thừa nhận lợi nhuận sau thuế 6 tháng đầu năm dự kiến suy giảm so với cùng kỳ. Nguyên nhân chủ yếu do chi phí vận tải biển và giá nguyên liệu đầu vào leo thang dưới tác động của căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Dù vậy, doanh nghiệp kỳ vọng kết quả kinh doanh sẽ được cải thiện hơn trong nửa cuối năm.
Trước những biến động này, Công ty Chứng khoán BIDV (BSC) đã hạ dự báo lợi nhuận sau thuế công ty mẹ Nam Việt năm 2026 xuống khoảng 9,3% so với dự báo trước đó. Theo ước tính của đơn vị phân tích này, doanh thu năm 2026 của Nam Việt có thể đạt khoảng 7.720 tỷ đồng (tăng 11% so với năm 2025) và lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt 1.076 tỷ đồng (tăng 8%).
BSC đồng thời điều chỉnh giảm biên lợi nhuận gộp kỳ vọng của Nam Việt từ 24,1% xuống 23,5% do giá bột cá đạm có thời điểm cao gấp đôi cùng kỳ. Bên cạnh đó, biên lợi nhuận ròng cũng chịu áp lực khi giá cước vận tải biển tăng 30-50%, thời gian vận chuyển kéo dài thêm 20-25 ngày và tình trạng thiếu container lạnh chưa có lời giải triệt để. Ngược lại, BSC kỳ vọng giá cá giống và thức ăn chăn nuôi có thể hạ nhiệt trong nửa cuối năm khi căng thẳng Trung Đông dịu bớt và giá dầu thế giới giảm.
Bài toán hiệu quả từ các thị trường xuất khẩu
Nam Việt từng tạo dựng kỳ vọng lớn về một chu kỳ tăng trưởng mới khi quay trở lại thị trường Mỹ từ năm 2022. Thời điểm đó, doanh nghiệp kỳ vọng việc khai thác lại thị trường có biên lợi nhuận cao này sẽ giúp bứt phá mạnh mẽ bên cạnh các thị trường truyền thống như Trung Quốc và châu Âu. Đây cũng là địa bàn mà đối thủ lớn của Nam Việt là Vĩnh Hoàn (mã VHC) đã khẳng định vị thế dẫn đầu trong nhiều năm.
Tuy nhiên, kết quả thực tế những năm sau đó chưa đạt như kỳ vọng. Năm 2022, nhờ nhu cầu tích trữ hàng hóa tăng mạnh sau đại dịch Covid-19, Tổng giám đốc Nam Việt, ông Doãn Tới từng đặt mục tiêu tham vọng với 1.000 tỷ đồng lợi nhuận. Song kết thúc năm tài chính, doanh nghiệp chỉ ghi nhận khoảng 674 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, đạt 67% kế hoạch.
Giai đoạn 2023 - 2024, khó khăn bủa vây khiến lợi nhuận sụt giảm mạnh, lần lượt chỉ đạt 64 tỷ đồng và 79 tỷ đồng, tương ứng hoàn thành vỏn vẹn hơn 21% kế hoạch. Phải đến năm 2025, Nam Việt mới ghi nhận sự bứt phá trở lại với doanh thu đạt 6.952 tỷ đồng và lợi nhuận đạt 1.152 tỷ đồng, vượt xa các chỉ tiêu đặt ra.
Bước sang năm 2026, doanh nghiệp tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng với doanh thu 7.700 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 1.260 tỷ đồng, lần lượt tăng khoảng 11% và 9% so với thực hiện năm 2025.
Tính đến cuối quý I/2026, báo cáo tài chính của Nam Việt ghi nhận khoảng 611 tỷ đồng tiền mặt và đầu tư tài chính ngắn hạn. Trong khi đó, dư nợ vay ở mức gần 1.818 tỷ đồng, bằng 48,8% vốn chủ sở hữu. Đáng chú ý, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh quý I/2026 của doanh nghiệp ghi nhận âm khoảng 175 tỷ đồng, nguyên nhân do các khoản phải thu và hàng tồn kho tăng trở lại.
Hiện tại, Nam Việt đang xuất khẩu sang hơn 100 quốc gia và duy trì mô hình chuỗi sản xuất khép kín, tự chủ 100% thức ăn chăn nuôi và nguồn cá nguyên liệu. Doanh nghiệp sở hữu 10 dây chuyền sản xuất thức ăn công suất hơn 1.000 tấn/ngày, cùng hệ thống vùng nuôi gồm 14 vùng nuôi trực thuộc (152 ha) và gần 600 ha vùng nuôi tại Công ty con Nam Việt - Bình Phú. Đồng thời, 4 nhà máy chế biến đang vận hành với tổng công suất thiết kế 1.000 tấn nguyên liệu/ngày.
“Sức ép kép” tại thị trường tỷ dân
Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu cá tra tháng 6/2026 đạt khoảng 209 triệu USD, tăng gần 8% so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng đầu năm, kim ngạch đạt khoảng 1,1 tỷ USD, tăng hơn 12% và chiếm gần 20% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của cả nước. Điều này cho thấy nhu cầu tiêu thụ cá tra toàn cầu vẫn tương đối tích cực. Dù người tiêu dùng tại nhiều thị trường có xu hướng tiết kiệm chi tiêu và chuyển dịch sang các sản phẩm protein giá hợp lý, nhưng cá tra Việt Nam vẫn được lựa chọn do có lợi thế về giá, nguồn cung lớn và khả năng chế biến linh hoạt cho nhiều kênh tiêu thụ.
Tuy nhiên, VASEP cũng đưa ra cảnh báo về việc chi phí logistics, đặc biệt là cước container lạnh toàn cầu đang là “hòn đá tảng” cho ngành thủy sản nửa cuối năm 2026. Mọi biến động về phụ phí nhiên liệu, bảo hiểm hay tắc nghẽn cảng đều bào mòn trực tiếp vào biên lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất khẩu.
Hiện chỉ số cước toàn cầu như Drewry World Container Index hay SCFI ở mức cao khi mùa cao điểm vận chuyển đến sớm hơn thông lệ do các nhà nhập khẩu Mỹ đẩy mạnh thu gom và tích trữ hàng sớm nhằm né các chính sách thuế mới. Đối với doanh nghiệp thủy sản Việt Nam, tác động rõ nhất nằm ở các tuyến đi Mỹ và châu Âu, nơi chi phí vận tải lạnh vốn đã cao hơn hàng khô và dễ phát sinh nhiều loại phụ phí.
Nam Việt không chịu áp lực trực tiếp từ tuyến Mỹ như Vĩnh Hoàn do cơ cấu thị trường tập trung mạnh vào Trung Quốc, nhưng doanh nghiệp lại đang phải đối mặt với một thách thức khác: sự cạnh tranh gay gắt từ các sản phẩm thay thế nội địa của Trung Quốc, điển hình là cá rô phi. Khi xuất khẩu cá rô phi của Trung Quốc gặp khó, dòng sản phẩm giá rẻ này được quay đầu tiêu thụ mạnh tại thị trường nội địa, tạo áp lực cạnh tranh trực tiếp lên giá bán và thị phần của cá tra Việt Nam.
Nói cách khác, Nam Việt đang đối mặt với sức ép kép: chi phí logistics đầu vào tăng trong khi giá bán đầu ra bị kìm hãm bởi áp lực cạnh tranh.
Điểm tựa lớn nhất của Nam Việt lúc này chính là lợi thế tự chủ chuỗi cung ứng, giúp giảm thiểu rủi ro biến động giá cá nguyên liệu so với các đối thủ thuần thương mại. Bên cạnh đó, quỹ đất vùng nuôi hợp nhất lên tới 752 ha là khối tài sản có giá trị ròng rất lớn nếu định giá theo mặt bằng chi phí đầu tư hiện tại.
Trong ngắn hạn, khả năng chuyển dịch một phần chi phí vận tải vào giá bán và việc giữ vững thị phần tại Trung Quốc sẽ là chiếc chìa khóa quyết định kết quả định giá của Nam Việt. Nếu cước tàu hạ nhiệt, hành trình tìm lại vùng đỉnh lợi nhuận cũ của doanh nghiệp lẫn đà hồi phục của cổ phiếu ANV mới có thể rút ngắn thời gian.
Nguồn: Duy Bắc/Báo Tài chính – Đầu tư