AsemconnectVietnam - Nhập khẩu dầu thô bằng đường biển của châu Á đã phục hồi nhẹ trong tháng 6, nhưng vẫn duy trì ở mức thấp trong hơn một thập kỷ do tác động kéo dài từ những căng thẳng tại Trung Đông, khiến nguồn cung dầu từ khu vực này bị ảnh hưởng.

Theo dữ liệu của công ty phân tích hàng hóa Kpler, châu Á dự kiến nhập khẩu 20,71 triệu thùng/ngày (bpd) trong tháng 6, tăng nhẹ so với 20,39 triệu thùng/ngày trong tháng 5 và cao hơn gần 2 triệu thùng/ngày so với 18,77 triệu thùng/ngày của tháng 4 – mức thấp nhất kể từ tháng 11/2015.
Mặc dù nhập khẩu đã phục hồi trong tháng 5 và tháng 6, con số này vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 26,79 triệu thùng/ngày trong ba tháng trước khi những diễn biến căng thẳng liên quan đến Iran xảy ra vào ngày 28/2.
Eo biển Hormuz vẫn là điểm nghẽn của nguồn cung
Những diễn biến căng thẳng tại khu vực đã khiến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến đường trung chuyển khoảng 20% lượng dầu thô và các sản phẩm lọc dầu toàn cầu trước khi căng thẳng leo thang – bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Mặc dù thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 60 ngày giữa Mỹ và Iran được kỳ vọng sẽ giúp tuyến hàng hải này hoạt động trở lại bình thường, lưu lượng tàu vẫn thấp hơn nhiều so với trước đó do các sự cố an ninh liên quan đến một số tàu thương mại.
Theo Kpler, lượng dầu thô vận chuyển qua eo biển Hormuz trong tháng 6 đạt 2,79 triệu thùng/ngày, tăng từ 881.000 thùng/ngày trong tháng 5 nhưng vẫn chưa bằng 1/5 mức trung bình 15,58 triệu thùng/ngày trong ba tháng trước khi căng thẳng leo thang.
Hiện thị trường vẫn chưa rõ liệu xuất khẩu dầu từ Trung Đông có thể trở lại mức trước khi căng thẳng gia tăng hay không và nếu có thì sẽ mất bao lâu.
Giá dầu ổn định nhưng sản phẩm lọc dầu vẫn ở mức cao
Diễn biến trên thị trường dầu thô kỳ hạn cho thấy nguồn cung hiện chưa quá căng thẳng.
Giá dầu Brent kết thúc phiên giao dịch ngày thứ Hai ở mức 73,15 USD/thùng, chỉ nhỉnh hơn mức 72,48 USD/thùng ghi nhận ngày 27/2, một ngày trước khi các diễn biến căng thẳng bắt đầu.
Trong khi đó, giá các sản phẩm lọc dầu tại châu Á vẫn duy trì ở mức cao do nhiều nhà máy lọc dầu phải sử dụng nguồn dầu thô có chi phí cao hơn được nhập từ ngoài khu vực Trung Đông trong giai đoạn thị trường biến động mạnh.
Cụ thể, giá dầu diesel Singapore kết thúc ở mức 111,15 USD/thùng, tăng 22% so với mức 91,42 USD/thùng ngày 27/2.
Giá xăng Singapore đạt 100,42 USD/thùng, cao hơn 26,6% so với mức 79,30 USD/thùng trước khi căng thẳng leo thang.
Nhiều khả năng giá các sản phẩm lọc dầu sẽ hạ nhiệt trong vài tuần tới khi lượng dầu thô cập cảng châu Á tăng lên. Tuy nhiên, mức giảm sẽ phụ thuộc lớn vào tốc độ phục hồi nguồn cung từ Trung Đông.
Trung Quốc có thể quyết định xu hướng thị trường
Một yếu tố quan trọng khác là động thái của Trung Quốc trong thời gian tới. Là nước nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, Trung Quốc đã giảm mạnh lượng mua để hạn chế tác động từ việc nguồn cung qua eo biển Hormuz bị gián đoạn.
Theo Kpler, lượng dầu nhập khẩu bằng đường biển của Trung Quốc trong tháng 6 chỉ đạt 5,80 triệu thùng/ngày, giảm so với 6,80 triệu thùng/ngày của tháng 5. Đây cũng là hai tháng có lượng nhập khẩu thấp nhất kể từ tháng 11/2015.
Con số này chỉ bằng khoảng một nửa mức trung bình 11,39 triệu thùng/ngày trong ba tháng trước khi căng thẳng leo thang.
Tuy nhiên, khi giá dầu thô đã quay về gần mức trước đó, nhiều khả năng các nhà máy lọc dầu Trung Quốc sẽ bắt đầu tăng mua trở lại. Dù vậy, các lô hàng này nhiều khả năng chỉ được giao từ tháng 8 trở đi.
Thị trường vẫn đối mặt nhiều rủi ro
Nhìn chung, thị trường dầu thô châu Á vẫn đang đối mặt với mức độ bất ổn cao. Nếu Trung Quốc nối lại nhập khẩu với khối lượng như trước khi căng thẳng leo thang, thị trường có thể đối mặt với tình trạng nguồn cung thắt chặt hơn, đặc biệt nếu lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz không phục hồi như kỳ vọng của thị trường kỳ hạn.
Bên cạnh đó, giới phân tích cũng đặt câu hỏi về nguồn cung dầu toàn cầu sau khi lượng dầu bổ sung từ việc giải phóng kho dự trữ chiến lược của các quốc gia như Mỹ và Nhật Bản kết thúc.
Cho đến nay, thị trường dầu thô đã cho thấy khả năng thích ứng và phục hồi đáng kể trước những gián đoạn về nguồn cung từ Trung Đông. Tuy nhiên, liệu khả năng thích ứng này có tiếp tục được duy trì trong thời gian tới hay không vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ.
N.Hao
Nguồn: VITIC/Reuters