AsemconnectVietnam - Nhiều doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ lên kế hoạch tăng vốn trong năm 2026 nhằm nâng cao năng lực tài chính cũng như khả năng cạnh tranh.

Doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ tăng trưởng hơn 15% trong 5 tháng đầu năm 2026
Tổng doanh thu phí bảo hiểm toàn thị trường bảo hiểm phi nhân thọ đạt khoảng 40.700 tỷ đồng trong 5 tháng đầu năm 2026, tăng hơn 15% so với cùng kỳ năm trước, theo số liệu tổng hợp sơ bộ từ các doanh nghiệp bảo hiểm trong 5 tháng năm 2026.
Cấu trúc thị trường nhìn chung được duy trì ổn định ở nhóm đầu. PVI tiếp tục giữ vững ngôi đầu với doanh thu với hơn 7.230 tỷ đồng, tăng hơn 16% so với cùng kỳ. Bảo Việt đứng thứ hai với hơn 5.230 tỷ đồng tăng khoảng 17%, trong khi Bảo Minh ở vị trí thứ ba nhưng ghi nhận tốc độ tăng trưởng thấp hơn trung bình của thị trường, chỉ 9,82%.
Điểm nhấn đáng chú ý là DBV Insurance và TASCO ghi nhận mức tăng trưởng đột biến. DBV đạt 2.483 tỷ đồng, tăng tới hơn 92%, qua đó leo từ vị trí thứ 10 (lũy kế 12 tháng năm trước) lên thứ 5 thị trường. TASCO cũng tăng trưởng hơn 90%, đạt 1.000 tỷ đồng, vươn lên vị trí thứ 12 từ hạng 18 cùng kỳ...
Xét theo nghiệp vụ, bảo hiểm sức khỏe (bảo hiểm tai nạn con người, bảo hiểm y tế, bảo hiểm chăm sóc sức khỏe) chiếm tỷ trọng doanh thu phí bảo hiểm gốc cao nhất với tỷ trọng chiếm gần 36% tổng doanh thu phí thị trường. Bảo hiểm tài sản và bảo hiểm thiệt đứng thứ hai với tỷ trọng doanh thu phí chiếm khoảng 27%. Bảo hiểm xe cơ giới đứng thứ ba với tỷ trọng doanh thu đóng góp chiếm gần 23%.
Mức tăng trưởng doanh thu phí hơn 15% trong 5 tháng đầu năm phản ánh đà phục hồi tích cực của thị trường bảo hiểm phi nhân thọ và dư địa tăng trưởng trung và dài hạn vẫn còn đáng kể. Bảo hiểm sức khỏe được dự báo tiếp tục là động lực chính khi nhu cầu chăm sóc y tế tăng theo thu nhập và già hóa dân số. Bảo hiểm tài sản cũng hưởng lợi từ làn sóng đầu tư hạ tầng, bất động sản công nghiệp và mở rộng hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp FDI lẫn nội địa.
Ở phân khúc xe cơ giới, lộ trình bắt buộc mở rộng bảo hiểm trách nhiệm dân sự cùng xu hướng tăng trưởng thị trường ô tô sẽ tiếp tục bơm thêm phí vào nghiệp vụ này. Trong khi đó, các sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp, bảo hiểm thiên tai và bảo hiểm tín dụng đang ở giai đoạn đầu phát triển, mở ra không gian cạnh tranh mới cho các doanh nghiệp có năng lực định phí và quản lý rủi ro tốt.
Công ty bảo hiểm quyết liệt tăng vốn
Nhiều doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ lên kế hoạch tăng vốn trong năm 2026 nhằm nâng cao năng lực tài chính cũng như khả năng cạnh tranh.
Dồn dập các kế hoạch tăng vốn trong ngành bảo hiểm
Tại đại hội cổ đông thường niên diễn ra vào ngày 25/6 tới, Công ty cổ phần Bảo hiểm Ngân hàng Nông nghiệp - ABIC (mã ABI) sẽ trình cổ đông phương án chia cổ tức 15% bằng cổ phiếu.
Hiện quy mô vốn điều lệ của ABIC là 1.013,5 tỷ đồng, đứng thứ 13 trong nhóm doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ. Nếu phương án tăng vốn thông qua chia cổ tức bằng cổ phiếu được thông qua, quy mô vốn điều lệ của Công ty sẽ tăng thêm hơn 152 tỷ đồng, lên 1.168,5 tỷ đồng.
Theo lãnh đạo ABIC, tăng vốn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực tài chính, năng lực hoạt động và khả năng cạnh tranh của Công ty trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt của thị trường bảo hiểm.
Bảo hiểm OPES vừa tăng vốn điều lệ từ 1.900 tỷ đồng lên 2.451 tỷ đồng. So với thời điểm giữa năm 2022, khi trở thành thành viên của hệ sinh thái VPBank, quy mô vốn của OPES đã tăng hơn bốn lần. Sau đợt tăng vốn, VPBank tiếp tục là cổ đông chi phối của Bảo hiểm OPES, với tỷ lệ sở hữu 89,71%, trong khi Công ty Chứng khoán VPBank (VPBankS) nắm giữ 10% vốn điều lệ.
Năm 2025, doanh thu phí bảo hiểm gốc của OPES đạt hơn 4.800 tỷ đồng, tăng 84% so với năm trước đó; lợi nhuận trước thuế đạt 638 tỷ đồng, tăng 38%. Với kết quả này, OPES có mặt trong Top 6 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ có doanh thu phí bảo hiểm gốc lớn nhất thị trường.
Theo ông Nguyễn Hữu Tự Trí, Phó tổng giám đốc thường trực OPES, việc tăng vốn điều lệ sẽ tạo thêm nguồn lực để Công ty tiếp tục đầu tư công nghệ, nâng cao trải nghiệm khách hàng và mở rộng quy mô hoạt động, có điều kiện tiếp cận mạng lưới hơn 30 triệu khách hàng cùng hệ sinh thái tài chính VPBank gồm ngân hàng, chứng khoán, tài chính tiêu dùng và bảo hiểm.
Thời gian qua, OPES đã hoàn thành giai đoạn 1 của dự án tự động hóa vận hành và đưa vào hoạt động hai cổng bồi thường trực tuyến Fast-track và Eclaim. Các nền tảng này cho phép khách hàng chủ động gửi yêu cầu bồi thường đối với nhiều sản phẩm bảo hiểm trên cùng một hệ thống số.
Tổng công ty cổ phần Bảo hiểm Bảo Minh (BMI) vừa trình cổ đông thông qua phương án chi trả cổ tức năm 2025 với tổng tỷ lệ 15%, bao gồm 5% bằng tiền mặt và 10% bằng cổ phiếu. Bằng việc phát hành cổ phiếu để trả cổ tức, vốn điều lệ của Bảo Minh dự kiến tăng từ hơn 1.505 tỷ đồng lên hơn 1.656 tỷ đồng.
Lãnh đạo BMI cho rằng, việc tăng vốn tiếp tục góp phần củng cố năng lực tài chính, tăng cường nền tảng vốn cho hoạt động kinh doanh và nâng cao khả năng thích ứng của Tổng công ty trước những yêu cầu ngày càng cao của thị trường bảo hiểm.
Sau khi đã hoàn tất việc tăng vốn điều lệ lên 2.020 tỷ đồng trong năm 2025, Tổng công ty Bảo hiểm Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIC) cho biết sẽ tiếp tục tăng vốn, gắn với các yêu cầu mở rộng hoạt động kinh doanh theo đề án kinh doanh chiến lược của BIC đến năm 2030.
Tại đại hội cổ đông thường niên 2026 của MIC, ông Trần Minh Đạt, Chủ tịch Hội đồng quản trị MIC cho biết, để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng mạnh, nhanh và bền vững thời gian tới, MIC cần tăng cường năng lực tài chính.
Tuy nhiên, theo quy định pháp luật, từ ngày 1/1/2026, MIC chỉ được tăng vốn khi có tối thiểu hai cổ đông tổ chức sở hữu từ 10% trở lên, do đó, việc tìm kiếm thêm cổ đông tổ chức là yêu cầu khách quan và cần thiết.
Đáng chú ý, Hội đồng quản trị PTI đã đề xuất kế hoạch tăng vốn thông qua chia cổ tức bằng cổ phiếu tại đại hội cổ đông năm nay.
Theo bà Phạm Minh Hương, Chủ tịch Hội đồng quản trị PTI, việc tăng vốn điều lệ là cần thiết để PTI đáp ứng điều kiện tham gia đấu thầu các dự án lớn, đồng thời củng cố năng lực tài chính và phương án tăng vốn chủ yếu mang tính chất “ghi nhận lại” nguồn vốn trên sổ sách.
Tuy nhiên, đại diện cổ đông lớn DB Insurance Co., Ltd cho rằng, PTI chưa thực sự cần thiết phải tiếp tục tăng vốn sau khi vừa hoàn tất một đợt tăng vốn trong năm 2025. Cuối cùng, tờ trình tăng vốn từ nguồn vốn chủ sở hữu của PTI đã không được thông qua.
Áp lực từ quy định mới về cơ cấu cổ đông
Tăng vốn, tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược đang là yêu cầu thực tiễn đặt ra, đặc biệt trong bối cảnh các công ty bảo hiểm phải đáp ứng quy định mới về cơ cấu cổ đông.
Cụ thể, theo Luật Kinh doanh bảo hiểm, từ ngày 1/1/2026, các doanh nghiệp bảo hiểm hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần phải có tối thiểu hai cổ đông tổ chức, trong đó mỗi tổ chức sở hữu ít nhất 10% vốn điều lệ.
Nếu là cổ đông tổ chức nước ngoài thì phải đáp ứng điều kiện tổng tài sản tối thiểu 2 tỷ USD và có ít nhất 7 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực bảo hiểm. Trong khi đó, cổ đông tổ chức trong nước phải có tổng tài sản từ 2.000 tỷ đồng trở lên tại năm liền kề trước khi nộp hồ sơ.
Tại Việt Nam, thống kê sơ bộ cho thấy, có ít nhất 20 trong tổng số hơn 30 công ty bảo hiểm phi nhân thọ đang hoạt động theo hình thức công ty cổ phần.
Là công ty bảo hiểm có quy mô tầm trung, ABIC đang tái cơ cấu cổ đông vì hiện tại mới chỉ có một cổ đông tổ chức sở hữu từ 10% vốn điều lệ trở lên.
Tính đến cuối năm 2025, Agribank là cổ đông lớn nhất của doanh nghiệp bảo hiểm này (nắm hơn 52% vốn điều lệ), 2 cổ đông khác là Tổng công ty Tái bảo hiểm Quốc gia Việt Nam và AFC Vietnam Fund lần lượt nắm giữ 8,55% và 6,69%.
Tuy nhiên, thực tế, việc đáp ứng quy định có hai cổ đông lớn sở hữu các điều kiện như đã nêu ở trên là bài toán thách thức với công ty bảo hiểm.
Bởi lẽ, các tổ chức trong nước có tổng tài sản từ 2.000 tỷ đồng trở lên, ngoại trừ nhóm tổ chức tín dụng, đều là doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực bất động sản, sản xuất, trong khi các công ty này thường không có định hướng đầu tư dài hạn vào lĩnh vực bảo hiểm. Trong khi đó, các ngân hàng thường ưu tiên đầu tư vào doanh nghiệp bảo hiểm trong hệ sinh thái của mình.
Theo quan điểm của cơ quan soạn thảo (Bộ Tài chính), điều kiện về cơ cấu cổ đông cần được áp dụng cho mọi trường hợp tăng vốn điều lệ, bởi đây là yêu cầu đã được quy định trực tiếp trong Luật Kinh doanh bảo hiểm (có hiệu lực từ năm 2023).
Đồng thời, khoảng thời gian 3 năm được quy định trong Nghị định 46/2023/NĐ-CP là đủ để các doanh nghiệp chủ động chuẩn bị và điều chỉnh để phù hợp với quy định mới.
Khôi phục niềm tin vào thị trường bảo hiểm
au giai đoạn nhiều biến động, thị trường bảo hiểm Việt Nam đang phát đi những tín hiệu phục hồi. Nhưng để phát triển bền vững, ngành bảo hiểm cần khôi phục niềm tin của khách hàng bằng tư vấn đúng nhu cầu, hợp đồng minh bạch và trách nhiệm rõ ràng.
Phục hồi phải bắt đầu từ niềm tin
Các tín hiệu gần đây cho thấy thị trường bảo hiểm đang dần lấy lại đà tăng trưởng. Tổng doanh thu phí bảo hiểm toàn thị trường năm 2025 ước đạt hơn 237.000 tỷ đồng, tăng gần 4% so với năm 2024; tổng chi trả quyền lợi bảo hiểm đạt hơn 91.000 tỷ đồng, tăng trên 13%. Điều này cho thấy bảo hiểm vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc chia sẻ rủi ro và hỗ trợ nền kinh tế.
Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn, thách thức lớn nhất của thị trường bảo hiểm hiện nay không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng. Điểm nghẽn lớn hơn nằm ở niềm tin của khách hàng. Sau những tranh chấp liên quan đến hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, sản phẩm liên kết đầu tư, một bộ phận người dân trở nên thận trọng hơn khi tiếp cận bảo hiểm. Đây là phản ứng dễ hiểu bởi bảo hiểm là sản phẩm tài chính đặc thù, giá trị chỉ được kiểm chứng khi rủi ro xảy ra hoặc hợp đồng được duy trì trong thời gian dài.
Mặt tích cực là thị trường đang dần đi qua giai đoạn điều chỉnh. Cơ quan quản lý tăng cường giám sát, doanh nghiệp chú trọng hơn đến chất lượng tư vấn và khách hàng cũng thận trọng hơn khi lựa chọn sản phẩm. Đây là quá trình cần thiết để thị trường trưởng thành hơn.
Nhưng để phục hồi bền vững, ngành bảo hiểm không thể chỉ dựa vào việc đẩy mạnh bán hàng hay mở rộng mạng lưới đại lý. Điều quan trọng hơn là phải xác lập lại chuẩn mực phát triển. Đó là chuẩn mực trong đó doanh nghiệp bảo hiểm đặt nhu cầu khách hàng ở trung tâm; tư vấn viên giải thích đúng, đủ, dễ hiểu; hợp đồng minh bạch; còn cơ quan quản lý có công cụ giám sát hiệu quả để hạn chế bán sai nhu cầu.
Từ bán sản phẩm sang bán đúng nhu cầu
Trong các tranh chấp bảo hiểm thời gian qua, vấn đề không hẳn nằm ở bản thân sản phẩm, mà nằm ở khoảng cách giữa sản phẩm được thiết kế và sản phẩm được tư vấn. Một hợp đồng có thể có đầy đủ điều khoản pháp lý, nhưng nếu khách hàng không hiểu rõ quyền lợi, phí, thời hạn đóng phí, điều khoản loại trừ, giá trị hoàn lại hoặc rủi ro đầu tư, thì việc ký hợp đồng vẫn tiềm ẩn nhiều hệ quả.
Đây là lý do chuẩn hóa tư vấn phải trở thành trọng tâm cải cách của thị trường bảo hiểm. Trong một thị trường phát triển lành mạnh, mục tiêu của tư vấn không phải là bán được nhiều hợp đồng nhất trong thời gian ngắn nhất, mà là bán đúng sản phẩm cho đúng nhu cầu, đúng khả năng tài chính và đúng mức độ chấp nhận rủi ro của khách hàng. Với sản phẩm bảo hiểm nhân thọ truyền thống, yêu cầu này đã rất quan trọng; với bảo hiểm liên kết đầu tư, yêu cầu đó còn quan trọng hơn. Đây là sản phẩm kết hợp giữa bảo vệ và đầu tư, nên dễ bị hiểu nhầm là kênh đầu tư thuần túy. Nếu tư vấn không làm rõ phí, rủi ro thị trường, thời hạn đầu tư và quyền lợi bảo vệ, khách hàng rất dễ hình thành kỳ vọng sai lệch.
Chuẩn hóa tư vấn cũng đòi hỏi đào tạo phải thực chất hơn. Tư vấn viên bảo hiểm không chỉ cần biết sản phẩm, mà phải hiểu tài chính cá nhân, nhu cầu bảo vệ, đạo đức nghề nghiệp và kỹ năng giải thích rủi ro. Một hợp đồng bảo hiểm cần dựa trên quá trình đánh giá nhu cầu, tư vấn phù hợp và xác nhận khách hàng đã hiểu các nội dung trọng yếu, thay vì chủ yếu dựa vào quan hệ quen biết hay tâm lý nể nang.
Một điểm quan trọng khác là định danh trách nhiệm tư vấn. Trong nhiều trường hợp, khi tranh chấp phát sinh, khách hàng khó xác định chính xác người đã tư vấn, nội dung tư vấn đã được truyền đạt như thế nào, hoặc tư vấn viên còn làm việc cho doanh nghiệp hay không. Vì vậy, thông tin định danh tư vấn viên cần được thể hiện trên hợp đồng hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm để truy xuất trách nhiệm khi phát sinh tranh chấp. Tư vấn viên có trách nhiệm với nội dung tư vấn; doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm với đào tạo, quản lý và giám sát; khách hàng có cơ sở kiểm chứng khi phát sinh vướng mắc.
Quan trọng hơn, doanh nghiệp bảo hiểm phải là chủ thể chịu trách nhiệm cuối cùng về chất lượng tư vấn. Đại lý là lực lượng bán hàng, nhưng họ hoạt động trong hệ thống tuyển dụng, đào tạo, giám sát và chi trả hoa hồng của doanh nghiệp. Nếu tư vấn sai diễn ra lặp lại, trách nhiệm không thể chỉ dừng ở từng cá nhân đại lý. Chuẩn hóa tư vấn, xét đến cùng, là quá trình chuyển thị trường từ tư duy bán sản phẩm sang tư duy quản trị quan hệ dài hạn với khách hàng. Khi hợp đồng được duy trì ổn định, khách hàng hiểu đúng quyền lợi, tỷ lệ khiếu nại giảm và doanh nghiệp tạo dựng được uy tín, thị trường mới có cơ sở phục hồi bền vững.
Hợp đồng dễ hiểu, quy trình dễ kiểm chứng
Nếu tư vấn là “cửa vào” của hợp đồng bảo hiểm, thì hợp đồng chính là nền tảng pháp lý quyết định quyền và nghĩa vụ của các bên. Tuy nhiên, một nghịch lý tồn tại nhiều năm là hợp đồng bảo hiểm càng quan trọng thì càng khó đọc; càng cần hiểu kỹ thì càng nhiều thuật ngữ chuyên ngành, phụ lục và điều khoản loại trừ.
Nhiều hợp đồng bảo hiểm có cấu trúc phức tạp, khiến khách hàng phụ thuộc nhiều vào tư vấn viên khi đưa ra quyết định. Nếu tư vấn viên giải thích thiếu, giải thích lệch hoặc chỉ nhấn mạnh quyền lợi hấp dẫn, khách hàng sẽ không có đủ thông tin để ra quyết định phù hợp. Do đó, minh bạch hợp đồng phải được hiểu theo nghĩa thực chất. Minh bạch, trước hết, là để khách hàng có thể hiểu được các nội dung quan trọng trước khi ký: sản phẩm bảo vệ rủi ro gì, không bảo vệ rủi ro gì, phí phải đóng trong bao lâu, nếu dừng hợp đồng sớm sẽ mất gì, quyền lợi nhận được trong từng kịch bản ra sao và điều kiện nào khiến doanh nghiệp có quyền từ chối chi trả.
Một hướng cải cách cần được thúc đẩy là chuẩn hóa bản tóm tắt hợp đồng. Bản tóm tắt hợp đồng cần trình bày ngắn gọn các quyền lợi, nghĩa vụ, điều khoản loại trừ, phí, thời hạn đóng phí, giá trị hoàn lại và các rủi ro chính. Với sản phẩm liên kết đầu tư, cần tách bạch rõ phần bảo vệ và phần đầu tư.
Song song với hợp đồng dễ hiểu, thị trường cần tiến tới quy trình dễ kiểm chứng. Đây là nơi công nghệ có thể tạo ra thay đổi lớn. Định danh điện tử, ghi âm hoặc ghi hình tư vấn, xác nhận độc lập sau tư vấn, lưu vết dữ liệu, chữ ký điện tử và cổng tra cứu hợp đồng có thể giúp giảm đáng kể rủi ro tranh chấp. Trong mô hình này, khách hàng không chỉ ký hợp đồng rồi cất hồ sơ giấy, mà cần được truy cập thông tin hợp đồng trên nền tảng số, bao gồm quyền lợi, lịch sử đóng phí, tình trạng hợp đồng và quy trình yêu cầu chi trả. Khi dữ liệu được lưu vết rõ ràng, cả khách hàng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý đều có cơ sở tốt hơn để xử lý khiếu nại.
Công nghệ cũng giúp doanh nghiệp chuyển từ quản lý thụ động sang quản lý rủi ro chủ động. Hệ thống có thể cảnh báo các hợp đồng hoặc tư vấn viên có dấu hiệu bất thường để doanh nghiệp kiểm tra và xử lý sớm trước khi phát sinh tranh chấp.
Tuy nhiên, công nghệ không thay thế được đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm quản trị. Ghi âm, ghi hình hay định danh điện tử chỉ có ý nghĩa khi doanh nghiệp sử dụng các dữ liệu đó để kiểm soát chất lượng bán hàng, xử lý vi phạm và bảo vệ khách hàng. Nếu công nghệ chỉ được dùng như thủ tục hợp thức hóa hồ sơ, minh bạch sẽ trở thành hình thức.
Thị trường bảo hiểm Việt Nam đang có cơ hội phục hồi, nhưng tăng trưởng bền vững chỉ có thể được xây dựng trên nền tảng niềm tin. Muốn vậy, toàn thị trường cần chuyển từ bán hàng theo doanh số sang tư vấn đúng nhu cầu; từ hợp đồng khó hiểu sang hợp đồng minh bạch; từ trách nhiệm mờ sang trách nhiệm có thể định danh và truy xuất. Khi khách hàng hiểu đúng sản phẩm, tư vấn viên thực hiện đúng trách nhiệm, doanh nghiệp minh bạch và cơ quan quản lý giám sát hiệu quả, bảo hiểm sẽ phát huy đúng vai trò là công cụ bảo vệ tài chính dài hạn cho người dân và nền kinh tế.
Nguồn: VITIC/Tổng hợp từ Báo Tài chính – Đầu tư