Trong cuộc chiến chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và gian lận thương mại những năm qua, bên cạnh sự vào cuộc của các lực lượng chức năng, các cơ quan báo chí đã có nhiều đóng góp quan trọng thông qua công tác tuyên truyền, phản ánh thực tiễn thị trường, cảnh báo người tiêu dùng cũng như chuyển tải những dấu hiệu vi phạm đến cơ quan chức năng để xem xét, xử lý theo quy định.
Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Kiều Đình Cảnh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội về vai trò của các cơ quan báo chí trong công tác đấu tranh chống hàng giả, gian lận thương mại và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Kênh thông tin quan trọng tuyên truyền phổ biến pháp luật
-Thưa ông, tình hình hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và gian lận thương mại trên địa bàn Hà Nội thời gian qua có những diễn biến đáng chú ý như thế nào?
Ông Kiều Đình Cảnh: Tình hình hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và gian lận thương mại vẫn diễn biến phức tạp, nhất là trên môi trường thương mại điện tử và mạng xã hội. Các đối tượng vi phạm ngày càng sử dụng nhiều phương thức tinh vi hơn để che giấu hành vi, từ việc sử dụng tài khoản ảo, livestream bán hàng đến bố trí kho chứa hàng trong khu dân cư hoặc những địa điểm khó tiếp cận nhằm tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng.
Riêng trong đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ từ ngày 7/5 đến 30/5/2026, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội đã kiểm tra 342 vụ việc, phát hiện và xử lý 337 vụ vi phạm, tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính hơn 3,1 tỷ đồng, trị giá hàng hóa vi phạm buộc tiêu hủy gần 1,98 tỷ đồng và chuyển cơ quan điều tra 3 vụ có dấu hiệu hình sự.
Trong tháng cao điểm, nhiều vụ việc lớn đã được phát hiện, xử lý như vụ kiểm tra kho hàng tại cụm công nghiệp Nguyên Khê với hàng chục nghìn sản phẩm các loại chưa xuất trình được hóa đơn, chứng từ hợp pháp; các vụ kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu Nike, Adidas, Louis Vuitton, Gucci, Hermes, Lacoste, Burberry... với số lượng lên tới hàng nghìn sản phẩm và trị giá hàng hóa vi phạm hàng trăm triệu đồng.
-Theo ông, các cơ quan báo chí đang đóng vai trò như thế nào trong công tác đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng?
Ông Kiều Đình Cảnh: Các cơ quan báo chí là lực lượng đồng hành rất quan trọng với các cơ quan thực thi pháp luật trong công tác đấu tranh chống hàng giả, gian lận thương mại.
Trước hết, các cơ quan báo chí góp phần tuyên truyền, phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước liên quan đến bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, chống hàng giả, gian lận thương mại và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Thông qua các tin, bài, phóng sự, người dân và doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận thông tin chính thống, hiểu rõ hơn các quy định pháp luật cũng như trách nhiệm của mình trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Bên cạnh đó, các cơ quan báo chí còn là kênh phản ánh thực tiễn sinh động từ thị trường. Nhiều vụ việc vi phạm được phản ánh kịp thời đã giúp cơ quan chức năng có thêm cơ sở để xác minh, kiểm tra và xử lý.
Một vai trò rất quan trọng khác là góp phần nâng cao nhận thức xã hội về tác hại của hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Thông qua các tuyến bài phản ánh, phân tích, cảnh báo, người tiêu dùng ngày càng quan tâm hơn đến nguồn gốc xuất xứ hàng hóa, quyền lợi hợp pháp của mình cũng như trách nhiệm trong việc nói không với hàng giả.
Cung cấp thông tin, vụ việc có dấu hiệu vi phạm đến cơ quan chức năng
-Thời gian tới, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội sẽ triển khai những giải pháp gì để tăng cường công tác tuyên truyền, phối hợp với các cơ quan báo chí trong đấu tranh chống hàng giả, gian lận thương mại?
Ông Kiều Đình Cảnh: Bên cạnh công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội xác định công tác tuyên truyền là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa vi phạm.
Thời gian tới, Chi cục sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với các cơ quan báo chí trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thương mại, sở hữu trí tuệ, chống hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Cùng với việc thông tin kịp thời về kết quả kiểm tra, xử lý các vụ việc điển hình, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội sẽ phối hợp với các cơ quan báo chí để đẩy mạnh tuyên truyền về các phương thức, thủ đoạn vi phạm mới; cảnh báo các nguy cơ phát sinh trên môi trường thương mại điện tử; hướng dẫn người dân nhận biết hàng thật, hàng giả và lựa chọn các kênh mua sắm an toàn.
-Từ thực tiễn phối hợp với các cơ quan báo chí thời gian qua, ông đánh giá như thế nào về sự đồng hành của báo chí đối với lực lượng Quản lý thị trường trong công tác chống hàng giả, gian lận thương mại?
Ông Kiều Đình Cảnh: Chúng tôi luôn đánh giá cao vai trò đồng hành của các cơ quan báo chí trong công tác quản lý thị trường, đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và gian lận thương mại.
Nhiều cơ quan báo chí đã không chỉ phản ánh kịp thời các hoạt động kiểm tra, kiểm soát thị trường mà còn xây dựng nhiều tuyến bài chuyên sâu phân tích các phương thức, thủ đoạn mới của các đối tượng vi phạm, góp phần nâng cao nhận thức xã hội và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Bên cạnh công tác tuyên truyền, trong quá trình tác nghiệp, phóng viên các cơ quan báo chí cũng đã ghi nhận, phản ánh nhiều dấu hiệu nghi vấn vi phạm trên thị trường và cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng. Từ những thông tin ban đầu đó, lực lượng Quản lý thị trường có thêm cơ sở để xác minh, kiểm tra và xử lý theo quy định của pháp luật. Đây là sự phối hợp rất tích cực và hiệu quả giữa cơ quan báo chí với lực lượng thực thi.
Đặc biệt, trong quá trình tác nghiệp, phóng viên các cơ quan báo chí đã nhiều lần ghi nhận những dấu hiệu nghi vấn vi phạm trên thị trường và chuyển thông tin đến cơ quan chức năng để xem xét, xử lý theo quy định. Những thông tin từ thực tiễn cơ sở là nguồn tham khảo quan trọng, giúp lực lượng Quản lý thị trường kịp thời nắm bắt diễn biến thị trường, phục vụ công tác kiểm tra, xác minh và đấu tranh với các hành vi vi phạm.
Ông Kiều Đình Cảnh chia sẻ, Báo Công Thương là một trong những cơ quan báo chí có nhiều thông tin chuyên sâu về lĩnh vực quản lý thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chống hàng giả và gian lận thương mại. Nhiều tin, bài không chỉ phản ánh kịp thời kết quả kiểm tra, xử lý mà còn phân tích những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, góp phần lan tỏa thông điệp kinh doanh lành mạnh, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chân chính.
