AsemconnectVietnam - Giá nickel phục hồi từ đầu năm chủ yếu nhờ kỳ vọng sản lượng tại Indonesia – quốc gia sản xuất nickel lớn nhất thế giới sẽ không còn tăng mạnh như những năm trước. Điều này làm dấy lên hy vọng thị trường có thể dần cân bằng trở lại sau bốn năm liên tiếp rơi vào tình trạng dư cung.

Dù tốc độ gia tăng tồn kho trên LME đã chậm lại và có dấu hiệu ổn định, lượng nickel lưu kho tại Trung Quốc lại đang tăng nhanh. Điều này cho thấy nguồn cung nickel dư thừa trên thị trường chưa biến mất mà đang dịch chuyển dần từ các thị trường phương Tây sang Trung Quốc, khiến quá trình tái cân bằng cung – cầu của thị trường có thể kéo dài hơn dự kiến.
Tuy nhiên, lượng nickel dư thừa ngày càng tích tụ tại các kho của Sàn Giao dịch Kim loại London (LME) và Sàn Giao dịch Tương lai Thượng Hải (ShFE) cho thấy quá trình tái cân bằng này có thể diễn ra chậm hơn dự kiến. Tổng lượng tồn kho nickel tại hai sở giao dịch hiện đạt khoảng 468.600 tấn, mức cao nhất kể từ năm 2015 và tương đương khoảng sáu tuần nhu cầu tiêu thụ toàn cầu.

Nguồn cung phương Tây chịu áp lực
Nguồn cung nickel tại phương Tây đang xuất hiện những dấu hiệu thắt chặt sau thời gian dài dư thừa. Tồn kho nickel trên Sàn Giao dịch Kim loại London (LME), bao gồm cả lượng hàng chưa đưa vào giao dịch (off-warrant), đã tăng liên tục trong chín tháng và đạt gần 400.000 tấn vào tháng 3/2026. Tuy nhiên, kể từ đó lượng tồn kho đã giảm khoảng 20.000 tấn.
Tồn kho nickel trên LME, bao gồm cả lượng hàng chưa phát hành chứng từ giao nhận, đã tăng liên tục trong chín tháng, từ tháng 6/2025 đến tháng 3/2026, trước khi đạt đỉnh gần 400.000 tấn.
Kể từ đó, lượng tồn kho này đã giảm khoảng 20.000 tấn. Dù nickel vẫn tiếp tục được đưa vào các kho LME với khối lượng đáng kể, số lượng chứng từ hủy kho và tốc độ xuất kho cũng gia tăng trong những tuần gần đây, cho thấy nhu cầu từ thị trường vật chất đang cải thiện.
Dù nguồn hàng vẫn tiếp tục được đưa vào các kho của LME, số lượng lệnh rút hàng và tốc độ xuất kho đã tăng lên trong những tuần gần đây, cho thấy nhu cầu từ thị trường tiêu thụ thực tế đang cải thiện.
Bên cạnh đó, chuỗi cung ứng nickel ngoài Indonesia đang chịu ảnh hưởng bởi một số gián đoạn sản xuất. Mỏ nickel Ambatovy tại Madagascar đã phải tạm ngừng hoạt động từ tháng 2 do thiệt hại bởi bão nhiệt đới. Mỏ này sản xuất khoảng 28.000 tấn nickel thành phẩm trong năm 2025 và dự kiến hoạt động trở lại vào cuối tháng 6.
Trong khi đó, nhà máy tinh luyện Fort Saskatchewan của Sherritt International tại Canada đối mặt nguy cơ thiếu nguyên liệu sau khi công ty ngừng tham gia trực tiếp vào liên doanh khai thác nickel tại Cuba do các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ. Các mỏ tại Cuba là nguồn cung nguyên liệu chính cho nhà máy của Sherritt tại Alberta và lượng nguyên liệu dự trữ hiện được cho là chỉ đủ duy trì hoạt động đến giữa tháng 6.
Trước khi xảy ra gián đoạn, Sherritt dự kiến sản xuất từ 26.000 - 28.000 tấn nickel thành phẩm trong năm nay. Tuy nhiên, triển vọng sản xuất hiện trở nên kém chắc chắn khi hoạt động kinh doanh nickel của công ty bị ảnh hưởng đáng kể. Sherritt cũng vừa ký thỏa thuận sơ bộ để bán cổ phần chi phối cho Gillon Capital.

Nickel dư thừa đang dịch chuyển sang Trung Quốc
Trong khi lượng tồn kho nickel tại phương Tây có dấu hiệu chững lại, tồn kho tại Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh.
Lượng nickel lưu kho trên ShFE đã gần gấp đôi kể từ đầu năm và hiện đạt 87.671 tấn, mức cao nhất kể từ năm 2017. Đà tăng diễn ra liên tục và hầu như không chịu tác động theo mùa, kể cả trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.
Ngoài lượng tồn kho tại sở giao dịch, giới phân tích cho rằng còn một lượng lớn nickel đang được lưu trữ trong các kho dự trữ của Chính phủ Trung Quốc.
Nhập khẩu nickel tinh luyện của Trung Quốc trong năm 2025 tăng mạnh ngoài dự báo và xu hướng này vẫn tiếp diễn trong năm nay.
Theo số liệu của Cục Thống kê Kim loại Thế giới (WBMS), Trung Quốc đã nhập khẩu 231.000 tấn nickel tinh luyện trong năm 2025, mức cao nhất trong vòng bốn năm.
Mặc dù nhập khẩu lượng lớn nickel, các nhà sản xuất của nước này cũng đồng thời xuất khẩu kỷ lục 171.000 tấn, chủ yếu sang các kho của LME tại châu Á.
Theo các chuyên gia, việc vừa nhập khẩu vừa xuất khẩu nickel với khối lượng lớn trong cùng thời điểm là điều khó giải thích bằng các hoạt động thương mại thông thường. Điều này cho thấy có thể các cơ quan quản lý kho dự trữ chiến lược đang âm thầm mua vào để tích trữ.
Các nhà phân tích của Macquarie ước tính rằng trong năm ngoái, các chính phủ trên thế giới đã mua khoảng 150.000 tấn nickel nhằm xây dựng nguồn dự trữ cho loại khoáng sản chiến lược này. Macquarie cũng dự báo xu hướng tích trữ sẽ tiếp tục trong năm nay.
Dù không nêu đích danh Trung Quốc, báo cáo cho rằng nước này từ lâu đã được xem là một trong những quốc gia tích cực xây dựng kho dự trữ nickel chiến lược. Việc tăng cường mua vào khi giá nickel ở mức thấp cũng là chính sách mà Trung Quốc đã nhiều lần áp dụng trước đây.

Quá trình tái cân bằng có thể kéo dài
Đà tăng nhập khẩu nickel của Trung Quốc tiếp tục được duy trì trong năm nay. Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4, nhập khẩu nickel tinh luyện tăng 56% so với cùng kỳ năm trước, đạt 94.000 tấn, trong khi xuất khẩu giảm mạnh xuống còn 9.400 tấn.
Cùng với việc Trung Quốc mở rộng công suất luyện kim dựa trên nguồn nguyên liệu từ Indonesia, lượng tồn kho trong nước gia tăng là điều dễ hiểu. Điều này cũng khiến giá nickel trên ShFE diễn biến yếu hơn so với thị trường London.
Khoảng cách giá giữa hai thị trường lẽ ra phải tạo động lực thúc đẩy xuất khẩu nickel từ Trung Quốc, nhưng đến nay xu hướng này vẫn chưa xuất hiện rõ rệt.
Mặt khác, thị trường phương Tây hiện cũng chưa thực sự cần thêm nguồn cung, bất chấp các gián đoạn sản xuất tại Madagascar và Canada.
Mặc dù sản lượng nickel của Indonesia có thể giảm trong năm nay do các quy định hạn chế khai thác và tình trạng thiếu lưu huỳnh phục vụ chế biến, thị trường sẽ cần thêm thời gian để những yếu tố này phản ánh rõ ràng vào nguồn cung nickel tinh luyện.
Do đó, quá trình tái cân bằng của thị trường nickel nhiều khả năng sẽ là một hành trình kéo dài thay vì diễn ra nhanh chóng như kỳ vọng của giới đầu tư.
N.Hao
Nguồn: VITIC/Reuters