AsemconnectVietnam - Thị trường thép toàn cầu đang bước vào giai đoạn giá cao mới khi Indonesia siết kiểm soát xuất khẩu niken, trong khi giá nguyên liệu tại Trung Quốc tăng mạnh sau các đợt kiểm tra an toàn mỏ than. Diễn biến này khiến giá thép dẹt, thép dài và thép không gỉ đồng loạt phục hồi, dù nhu cầu tiêu thụ thực tế vẫn khá thận trọng trước mặt bằng giá cao.

Thị trường thép thế giới hiện đang đối mặt với nhiều biến động lớn khi các yếu tố chính sách, chi phí nguyên liệu và xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng cùng lúc tác động mạnh đến giá cả. Đặc biệt, thép không gỉ và thép dẹt tại châu Á chịu ảnh hưởng đáng kể từ chính sách kiểm soát xuất khẩu của Indonesia, áp lực từ Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của châu Âu và sự leo thang của giá nguyên liệu đầu vào tại Trung Quốc.
Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia nhận định thị trường thép toàn cầu có thể bước vào một “kỷ nguyên giá cao mới”, khi giá thép không còn chỉ phụ thuộc vào nhu cầu tiêu thụ mà ngày càng chịu tác động lớn từ chính sách và nguồn cung nguyên liệu chiến lược.
Đối với thị trường thép không gỉ, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung đang gia tăng sau khi Indonesia phát tín hiệu siết chặt kiểm soát xuất khẩu các kim loại quan trọng như niken. Trước đó, thị trường từng ghi nhận thông tin các nhà xuất khẩu Indonesia giảm giá thép không gỉ cán nguội 304/2B khoảng 30 USD/tấn, chấm dứt chuỗi tăng kéo dài sáu tháng liên tiếp kể từ tháng 12 năm ngoái. Đây cũng là lần điều chỉnh giảm đầu tiên của thị trường châu Á sau thời gian dài tăng mạnh.
Tuy nhiên, xu hướng giảm giá nhanh chóng bị phủ bóng bởi các yếu tố chính sách mới. Indonesia – quốc gia giữ vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng niken và thép không gỉ toàn cầu – đang đẩy mạnh các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nhằm bảo vệ tài nguyên trong nước và nâng cao giá trị chế biến sâu. Điều này khiến thị trường lo ngại nguồn cung nguyên liệu cho sản xuất thép không gỉ sẽ bị thu hẹp trong thời gian tới.
Song song với đó, Liên minh châu Âu tiếp tục thúc đẩy triển khai CBAM, buộc các nhà sản xuất thép xuất khẩu sang châu Âu phải đối mặt với chi phí phát thải cao hơn. Các yếu tố này đang khiến thị trường chuyển từ trạng thái “được dẫn dắt bởi nhu cầu” sang trạng thái “được dẫn dắt bởi chính sách và nguồn cung”. Theo giới thương mại, khả năng giá thép không gỉ giảm sâu trong ngắn hạn là khá thấp, đặc biệt khi Indonesia chính thức bước vào giai đoạn chuyển đổi kiểm soát xuất khẩu từ tháng 6 tới.
Trong khi đó, thị trường thép dẹt Trung Quốc cũng ghi nhận đà phục hồi rõ rệt cả ở thị trường nội địa lẫn xuất khẩu. Giá thép cuộn cán nóng (HRC) giao tại kho Thượng Hải ngày 25/5 tăng thêm 40 nhân dân tệ/tấn lên 3,450 nhân dân tệ/tấn. Động lực tăng giá chủ yếu đến từ sự leo thang mạnh của giá than cốc và than luyện cốc sau vụ tai nạn nghiêm trọng tại một mỏ than ở tỉnh Sơn Tây.
Vụ tai nạn xảy ra ngày 22/5 đã khiến Trung Quốc triển khai hàng loạt cuộc kiểm tra an toàn quy mô lớn đối với ngành khai thác than. Các biện pháp này được cho là đã làm gián đoạn khoảng 320,000 tấn sản lượng than mỗi ngày do nhiều mỏ phải tạm ngừng hoạt động. Hệ quả là giá than cốc và than luyện cốc trên Sàn giao dịch hàng hóa Đại Liên đồng loạt tăng mạnh. Hợp đồng than cốc giao tháng 9 tăng lên 1,266.5 nhân dân tệ/tấn, trong khi than luyện cốc đạt 1,879 nhân dân tệ/tấn.
Chi phí nguyên liệu tăng cao đã hỗ trợ tâm lý tích cực trên thị trường thép. Các nhà máy và thương nhân Trung Quốc đồng loạt nâng giá chào bán HRC thêm khoảng 40 nhân dân tệ/tấn lên mức 3,450-3,460 nhân dân tệ/tấn. Tuy nhiên, giao dịch thực tế vẫn khá trầm lắng do nhiều người mua đã tranh thủ tích trữ hàng từ cuối tuần trước sau khi dự đoán giá sẽ tăng mạnh sau vụ tai nạn mỏ than.
Ngoài ra, các nhà cung cấp than cốc luyện kim tại Trung Quốc cũng đang đề xuất tăng thêm 50-55 nhân dân tệ/tấn và nhiều khả năng sẽ được các nhà máy thép chấp nhận trong tuần này. Điều đó đồng nghĩa áp lực chi phí sản xuất thép sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.
Trên thị trường kỳ hạn, hợp đồng HRC giao tháng 10 trên Sàn Thượng Hải tăng 1.4% lên 3,432 nhân dân tệ/tấn. Giá HRC FOB Trung Quốc cũng tăng thêm 1 USD/tấn lên 506 USD/tấn nhờ các nhà xuất khẩu nâng giá chào bán. Một số nhà máy lớn đã chào giá thép cuộn SS400 ở mức 520-535 USD/tấn FOB Trung Quốc.
Dù vậy, nhu cầu nhập khẩu từ thị trường quốc tế vẫn tương đối yếu. Nhiều người mua đường biển vẫn giữ tâm lý thận trọng sau đợt giảm giá tuần trước và chưa sẵn sàng chấp nhận mức giá cao hơn. Một giao dịch đáng chú ý được ghi nhận là lô thép cuộn HRC loại Q195 của Trung Quốc được bán ở mức 506 USD/tấn CFR Việt Nam cho mục đích tái xuất khẩu.
Tại khu vực ASEAN, giá HRC duy trì ổn định quanh mức 574 USD/tấn. Các công ty thương mại giữ giá chào bán thép cuộn SAE1006 từ Ấn Độ ở mức 580 USD/tấn CFR Việt Nam, trong khi hàng Indonesia được chào ở mức 585 USD/tấn và hàng Nhật Bản khoảng 620 USD/tấn. Người mua Việt Nam hiện vẫn thận trọng, chủ yếu chờ bảng giá mới từ Formosa Hà Tĩnh dự kiến công bố trong tuần tới. Theo đánh giá của các doanh nghiệp trong nước, mặt bằng giá nhập khẩu hiện nay đang ở mức khá cao và khó được thị trường nội địa hấp thụ.
Ở phân khúc thép dài, giá thép thanh Trung Quốc cũng phục hồi nhờ đà tăng mạnh của than cốc. Giá thép thanh giao tại kho Thượng Hải tăng 30 nhân dân tệ/tấn lên 3,200 nhân dân tệ/tấn, trong khi hợp đồng thép thanh kỳ hạn tháng 10 tăng 1.48% lên 3,218 nhân dân tệ/tấn.
Các thương nhân tại miền đông Trung Quốc đã nâng giá chào bán thép thanh thêm 20-40 nhân dân tệ/tấn, lên mức 3,200-3,250 nhân dân tệ/tấn. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng nền tảng cung – cầu của thị trường thép hiện chưa có nhiều thay đổi, trong khi tổng khối lượng giao dịch vẫn ở mức thấp. Dù vậy, việc nguồn cung than cốc có nguy cơ bị thu hẹp do các cuộc kiểm tra an toàn nghiêm ngặt sẽ tiếp tục hỗ trợ giá thép trong ngắn hạn.
Trên thị trường xuất khẩu, giá thép thanh FOB Trung Quốc tăng thêm 1 USD/tấn lên 492 USD/tấn. Một số nhà máy lớn tại miền Bắc Trung Quốc đã nâng giá chào bán thép thanh xuất khẩu lên khoảng 507 USD/tấn FOB. Tuy nhiên, nhiều khách hàng quốc tế vẫn đứng ngoài quan sát do chưa tin rằng sự cố mỏ than sẽ đủ sức kéo giá thép tăng bền vững.
Đối với thép cuộn và phôi thép, giá xuất khẩu thép cuộn của Trung Quốc tăng thêm 3 USD/tấn lên 515 USD/tấn FOB. Các nhà máy Indonesia cũng điều chỉnh tăng giá chào bán thép cuộn SAE1008 và phôi thép cho các lô hàng tháng 7 và tháng 9. Trong khi đó, giá phôi thép xuất xưởng tại Đường Sơn tăng mạnh 40 nhân dân tệ/tấn lên 3,080 nhân dân tệ/tấn.
Nhìn chung, thị trường thép toàn cầu đang bước vào giai đoạn nhạy cảm khi nhiều yếu tố rủi ro cùng lúc xuất hiện. Sự kết hợp giữa chính sách kiểm soát xuất khẩu của Indonesia, chi phí nguyên liệu leo thang tại Trung Quốc và áp lực phát thải carbon tại châu Âu đang tạo ra mặt bằng giá mới cho ngành thép. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc và các chính sách môi trường ngày càng siết chặt, thị trường thép thế giới được dự báo sẽ còn duy trì biến động mạnh với mặt bằng giá cao trong thời gian tới.
N.Hao
Nguồn: VITIC