AsemconnectVietnam - Thặng dư thương mại của Trung Quốc trong tháng 3 giảm xuống chỉ còn 51,1 tỷ USD, mức thấp nhất trong 13 tháng, do xuất khẩu giảm mạnh hơn dự kiến, trong khi nhập khẩu tăng vọt giữa bối cảnh giá công nghệ tăng cao.

Dự báogiá năng lượng tăng cao sẽ đẩy giá nhập khẩu lên trong những tháng tới.
Tăng trưởng xuất khẩu giảm xuống mức thấp nhất trong 5 tháng.
Tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc giảm xuống chỉ còn 2,5% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 3, giảm so với mức 21,8% so với cùng kỳ năm ngoái trong 2 tháng đầu năm, thấp hơn dự báo của thị trường.
Nhìn chung, trong quý đầu tiên, xuất khẩu vẫn tăng ấn tượng 14,7% so với cùng kỳ năm ngoái nhờ khởi đầu mạnh mẽ trong năm.
Xét theo điểm đến, xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ giảm rõ rệt nhất. Tính đến hết quý 1/2026, xuất khẩu sang Mỹ giảm -16,4% so với cùng kỳ năm ngoái, là ngoại lệ rõ ràng trong bối cảnh tăng trưởng xuất khẩu vẫn khả quan trên diện rộng.
Các đối tác thương mại chính của Trung Quốc trong ASEAN (20,5%), EU (21,1%), Nhật Bản (6,9%) và Hàn Quốc (24,5%) đều ghi nhận tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ vào đầu năm.
Dự báo tác động tiêu cực từ Mỹ sẽ giảm dần so với cùng kỳ năm trước trong những tháng tới, do thuế quan áp dụng nhân dịp Ngày Giải phóng hồi tháng 4 năm ngoái đã dẫn đến sự sụt giảm đáng kể trong thương mại.
Xét theo sản phẩm, các mặt hàng xuất khẩu tăng trưởng nhanh nhất của Trung Quốc tiếp tục vượt trội đáng kể.
Trong quý 1/2026, xuất khẩu chất bán dẫn của Mỹ tăng 77,5% so với cùng kỳ năm trước, xuất khẩu ô tô tăng 58,5% và xuất khẩu tàu biển tăng 48,7%.
Nhìn chung, xuất khẩu công nghệ cao của Trung Quốc tăng 28,6% so với cùng kỳ năm trước, vượt xa con số chung.
Các mặt hàng xuất khẩu nhạy cảm hơn về giá cả, chẳng hạn như đồ chơi (-14,8%), giày dép (-8,0%), tiếp tục hoạt động kém hiệu quả.
Xuất khẩu đất hiếm, mặc dù các hạn chế đã được nới lỏng, cũng giảm -9,0% so với cùng kỳ năm trước tính đến thời điểm hiện tại.
Nhìn chung, quý 1/2026 cho thấy nhu cầu bên ngoài vẫn đang duy trì tốt. Với dự báo tác động tiêu cực từ Mỹ sẽ giảm bớt - giả sử không có cú sốc thuế quan mới, điều không thể loại trừ hoàn toàn - nhu cầu bên ngoài sẽ vẫn là động lực tăng trưởng quan trọng trong năm nay.
Nhập khẩu tăng mạnh khi cơ cấu nhập khẩu nặng về công nghệ của Trung Quốc khiến giá cả leo thang
Điều bất ngờ lớn hơn là xuất khẩu giảm không được phản ánh trong nhập khẩu, vốn tăng 27,8% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 3, so với mức tăng 19,8% so với cùng kỳ năm ngoái trong 2 tháng đầu năm.
Sự tăng trưởng này là do giá các sản phẩm công nghệ cao hơn, dẫn đến sự tăng trưởng xuất khẩu mạnh trên khắp khu vực, bao gồm cả mức tăng trưởng xuất khẩu 61,8% so với cùng kỳ năm ngoái của Đài Loan trong dữ liệu mới được công bố. Nhập khẩu chất bán dẫn của Trung Quốc tăng 11,0% so với cùng kỳ năm ngoái về khối lượng, nhưng tăng 45,0% về giá trị.
Các danh mục khác, chẳng hạn như nhập khẩu công nghệ cao nói chung và máy xử lý dữ liệu tự động, không có phân tích theo khối lượng, nhưng cho thấy mức tăng trưởng lần lượt là 29,2% và 49,5% so với cùng kỳ năm trước, có thể phản ánh yếu tố giá cả.
Tác động của chiến sự Iran và giá dầu tăng cao dường như chưa được phản ánh đầy đủ vào dữ liệu.
Nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc tăng 8,9% về khối lượng so với cùng kỳ năm trước, nhưng giảm 4,7% về giá trị. Tương tự, nhập khẩu khí đốt tự nhiên của Trung Quốc giảm 4,0% về khối lượng so với cùng kỳ năm trước và giảm mạnh hơn 15,4% về giá trị.
Giá năng lượng tăng cao có thể sẽ thúc đẩy nhập khẩu hơn nữa trong những tháng tới.
Việc nhập khẩu tăng sẽ giúp xoa dịu những lo ngại từ các đối tác thương mại của Trung Quốc, nhưng cũng sẽ làm giảm đóng góp của xuất khẩu ròng vào tăng trưởng của Trung Quốc.
Thặng dư thương mại giảm có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng quý 1/2026
Do nhập khẩu tiếp tục tăng và xuất khẩu giảm trong tháng 3, nên thặng dư thương mại của Trung Quốc đã giảm xuống mức thấp nhất trong 13 tháng, chỉ còn 51,1 tỷ USD.
Con số này không chỉ thấp hơn nhiều so với kỳ vọng của thị trường mà còn đưa thặng dư thương mại quý 1/2026 xuống chỉ còn 264,3 tỷ USD.
Tính theo USD, con số này giảm 2,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính theo NDT, yếu tố quan trọng hơn đối với việc xem xét GDP, thì mức giảm thậm chí còn mạnh hơn, ở mức 4,8% so với cùng kỳ năm ngoái.
CK
Nguồn: VITIC/congthuong.vn