Viện trợ Thương mại
Tại phiên họp về viện trợ thương mại của Ủy ban Thương mại và Phát triển được tổ chức vào ngày 20 tháng 4, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã báo cáo rằng các khoản giải ngân Viện trợ Thương mại đã tăng 2% so với năm 2023, đạt 51 tỷ USD vào năm 2024. Trong tổng số này, 19 tỷ USD đã được giải ngân cho châu Phi, khu vực vẫn là nơi nhận viện trợ lớn nhất.
Mặc dù tổng chi tiêu để hỗ trợ chính sách và quy định thương mại chỉ ở mức khiêm tốn 3%, nhưng đây lại là lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất trong năm 2024, tăng 17% so với năm 2023. Theo thống kê của OECD, viện trợ phát triển chính thức (ODA) cho các nền kinh tế đang phát triển đủ điều kiện dự kiến sẽ giảm tới 23% vào năm 2025, với mức cắt giảm dự kiến lên tới 26% trong tài trợ Viện trợ Thương mại cho các nước kém phát triển nhất (LDC). OECD cho biết các khoản chi cho Viện trợ Thương mại, chiếm khoảng một phần năm tổng ODA, có thể bị ảnh hưởng bởi sự suy giảm ODA nói chung.
Chủ tịch Ủy ban Thương mại và Phát triển, Đại sứ Mzukisi Qobo (Nam Phi), đã cập nhật cho các nước thành viên về công tác chuẩn bị cho Phiên họp Đánh giá Toàn cầu lần thứ 10 về Viện trợ Thương mại sẽ diễn ra vào ngày 29 và 30 tháng 10 năm 2026 tại WTO, trùng với kỷ niệm 20 năm sáng kiến Viện trợ Thương mại. Sự kiện này sẽ quy tụ các Bộ trưởng, người đứng đầu các tổ chức quốc tế, các nhà hoạch định chính sách và các chuyên gia thực tiễn để đánh giá tác động của Viện trợ Thương mại (AID) đối với sự tham gia thương mại của các nền kinh tế, xem xét các thách thức và tìm hiểu cách thức tăng cường quan hệ đối tác có thể hỗ trợ phát triển thương mại trong bối cảnh địa chính trị đang thay đổi. Như các phiên bản trước, một báo cáo chung của OECD-WTO sẽ cung cấp thông tin cho các cuộc thảo luận bằng cách xem xét tác động của 20 năm Viện trợ Thương mại đối với xuất khẩu của các nền kinh tế, dựa trên các kinh nghiệm thực tiễn về tác động từ các thành viên WTO. Chủ tịch Mzukisi Qobo đã mời các thành viên gửi kinh nghiệm thực tiễn trước ngày 30 tháng 4 năm 2026 và yêu cầu phiên họp cho Phiên họp Đánh giá Toàn cầu trước ngày 29 tháng 5 năm 2026.
Chia sẻ kinh nghiệm hợp tác, Paraguay và Đài Loan (Trung Quốc) đã nhấn mạnh cách thức hỗ trợ đã dẫn đến việc nâng cấp các xưởng sản xuất nhỏ thuộc sở hữu gia đình hoạt động trong khu vực phi chính thức. "Bằng cách thay thế các quy trình thiết kế tốn nhiều thời gian bằng công nghệ thiết kế 3D tiên tiến, 30.000 USD đã được huy động thông qua các đơn đặt hàng trực tiếp cho các xưởng may dệt từ thị trường khu vực và toàn cầu", Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Paraguay, Marco Riquelme, cho biết. Đại diện của Đài Loan (Trung Quốc) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết kế và thực hiện các dự án chung phù hợp với bối cảnh địa phương. Tại phiên chia sẻ kinh nghiệm được tổ chức cùng ngày, các nước thành viên đã tìm hiểu các cách thức tận dụng quan hệ đối tác khu vực tư nhân để tối đa hóa tác động của các biện pháp can thiệp phát triển thương mại. Việc huy động 54 tỷ USD bảo lãnh của Cổng thông tin toàn cầu của Liên minh châu Âu từ năm 2018 đến năm 2022 đã được đề cập. Cổng thông tin toàn cầu là một chiến lược mới của châu Âu nhằm thúc đẩy các liên kết thông minh, sạch và an toàn trong các lĩnh vực kỹ thuật số, năng lượng và giao thông vận tải, đồng thời tăng cường hệ thống y tế, giáo dục và nghiên cứu trên toàn thế giới.
Ngân hàng Thế giới lưu ý rằng khu vực tư nhân đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng thương mại cần nhiều vốn đầu tư, chẳng hạn như cảng, hành lang vận tải, trung tâm hậu cần và các cơ sở biên giới. Tuy nhiên, nguồn tài chính tư nhân chỉ có thể tạo ra sự khác biệt khi đi kèm với các chính sách thương mại giúp đẩy nhanh dòng chảy thương mại.
Quỹ Cơ sở hạ tầng Caribe nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết các hạn chế về cấu trúc ở Caribe, nêu bật sự cần thiết phải có sự nhất quán về quy định và làm cho các dự án trở nên hấp dẫn đối với đầu tư tư nhân, đặc biệt là trong bối cảnh bảo lãnh của chính phủ còn hạn chế. Nhấn mạnh vai trò xúc tác của vốn công trong việc thu hút đầu tư tư nhân cũng như nhu cầu về thị trường vốn địa phương mạnh mẽ, Quỹ Altree Capital đã nêu bật tầm quan trọng của việc thu hút các nhà đầu tư tư nhân tham gia sớm vào quá trình đầu tư.
Thương mại và phát triển
Tại cuộc họp của Ủy ban Thương mại và Phát triển được tổ chức vào ngày 21 tháng 4 năm 2026, Viện Đào tạo và Hợp tác Kỹ thuật (ITTC) của WTO đã vạch ra kế hoạch thực hiện hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo đến năm 2026. Viện cũng đưa ra tổng quan về việc đánh giá hỗ trợ kỹ thuật trong giai đoạn từ năm 1995 đến năm 2021. Các nước thành viên bày tỏ sự đánh giá cao đối với cách tiếp cận đổi mới của ITTC trong việc duy trì hiệu quả của hỗ trợ kỹ thuật bất chấp nguồn tài chính bị giảm và hoan nghênh việc báo cáo thường xuyên của Viện trong lĩnh vực này.
Ủy ban cũng xem xét một thông báo từ Trung Quốc tóm tắt những kết quả từ Cuộc họp cấp cao về Thúc đẩy công nghiệp hóa châu Phi: Đầu tư của Trung Quốc, được tổ chức vào ngày 25 tháng 3 năm 2026 bên lề Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 14. Thông báo nhấn mạnh vai trò của đầu tư Trung Quốc trong việc hỗ trợ tạo việc làm, tăng cường năng lực sản xuất trong nước và làm sâu sắc thêm hợp tác về cơ sở hạ tầng và chuỗi cung ứng để thúc đẩy công nghiệp hóa châu Phi.
Các thành viên đã thảo luận về việc vận hành Cơ chế Giám sát về Đối xử Đặc biệt và Khác biệt tại một phiên họp chuyên biệt được tổ chức cùng ngày và đã ghi nhận một số thông báo liên quan đến những thay đổi đối với các thỏa thuận thương mại ưu đãi hiện có (PTA) và các thỏa thuận thương mại khu vực mới (RTA) trong các phiên họp chuyên biệt tương ứng được tổ chức vào ngày 21 tháng 4 năm 2026. Những thay đổi này bao gồm một thông báo từ Trung Quốc và Congo về "Thỏa thuận Thu hoạch Sớm" của cả hai nước theo Hiệp định Đối tác Kinh tế vì Phát triển Chung, một bước đầu tiên cho phép một số biện pháp giảm thuế và biện pháp thương mại có hiệu lực trước khi toàn bộ thỏa thuận có hiệu lực. Các thành viên đã bầu Đại sứ Elmer José Germán Gonzalo Schialer Salcedo (Peru) làm Chủ tịch Ủy ban Thương mại và Phát triển và tái bầu Đại sứ Ib Petersen (Đan Mạch) làm Chủ tịch Tiểu ban về các nước kém phát triển nhất (LDCs).
Ưu tiên của các nước kém phát triển nhất (LDCs)
Tại cuộc họp của Tiểu ban về các nước kém phát triển nhất (LDCs) của WTO được tổ chức vào ngày 22 tháng 4 năm 2026, các thành viên đã nhận được báo cáo cập nhật từ Văn phòng Đại diện cấp cao của Liên Hợp Quốc về các nước kém phát triển nhất, các nước đang phát triển không có biển và các quốc đảo nhỏ đang phát triển (UNOHRLLS) về công tác chuẩn bị cho đánh giá giữa kỳ toàn cầu về việc thực hiện Chương trình Hành động Doha dành cho các nước kém phát triển nhất (DPoA), dự kiến diễn ra tại Doha, Qatar, từ ngày 25 đến 27 tháng 3 năm 2027. WTO hợp tác với UNOHRLLS trong việc thực hiện các yếu tố thương mại của DPoA.
Điều phối viên Nhóm các nước kém phát triển nhất (LDC) của WTO, bà Cherno Marenah đến từ Gambia, đã báo cáo về Đối thoại Nam-Nam lần thứ 8 về các nước kém phát triển nhất và phát triển được tổ chức vào ngày 6 tháng 3 năm 2026 như một phần của Chương trình các nước kém phát triển nhất và gia nhập WTO của Trung Quốc. Đối thoại đã xem xét cải cách WTO, bao gồm các cách thức để hồi sinh công tác thương mại và phát triển của WTO cũng như các ưu tiên thương mại đang thay đổi của các nước kém phát triển nhất.
Các thành viên đã trao đổi quan điểm về giai đoạn thứ ba của Khung Tích hợp Nâng cao (EIF), được công bố tại một sự kiện cấp cao được tổ chức tại Yaoundé bên lề Hội nghị Bộ trưởng 14 (MC14), với cam kết ban đầu là 37,9 triệu USD. Các thành viên ghi nhận công việc đã được thực hiện trong thời gian chuẩn bị cho MC14 về dự thảo Tuyên bố EIF. Nhóm các nước kém phát triển nhất bày tỏ hy vọng rằng các thành viên sẽ tiếp tục tham gia vào các cuộc thảo luận về Tuyên bố, bao gồm cả tại Đại hội đồng WTO dự kiến diễn ra vào ngày 6 và 7 tháng 5 năm 2026, như một phần của gói LDC được trình bày cho các Bộ trưởng xem xét tại MC14. Khung Tích hợp Nâng cao (EIF) là một quan hệ đối tác đa phương dành riêng cho việc hỗ trợ các nước kém phát triển nhất (LDCs) sử dụng thương mại như một động lực thúc đẩy tăng trưởng, phát triển bền vững và giảm nghèo.
Trong phiên chia sẻ kinh nghiệm được tổ chức vào ngày 22 tháng 4 năm 2026, đại diện từ các doanh nghiệp và giới học thuật đã xem xét những thách thức và cơ hội cho sự tham gia của các nước LDCs vào thương mại trong bối cảnh thương mại đang thay đổi. Theo Global Trade Alert, trong số 9.000 biện pháp chính sách ảnh hưởng đến xuất khẩu của các nước LDCs do các thành viên WTO đưa ra kể từ năm 2017, trợ cấp có tác động hạn chế thương mại đáng kể nhất. Global Trade Alert (GTA) là một nền tảng độc lập theo dõi các thay đổi chính sách ảnh hưởng đến thương mại và đầu tư toàn cầu, cung cấp dữ liệu và phân tích để giúp các bên liên quan đưa ra quyết định sáng suốt nhằm quản lý toàn cầu hóa tốt hơn.
"Chương trình Thụy Sĩ về Năng lực Chính sách Thương mại" đã cung cấp cho các nền kinh tế đang phát triển, bao gồm cả các nước LDCs, hỗ trợ kỹ thuật phù hợp nhằm tạo điều kiện tiếp cận thông tin về các thay đổi chính sách mới nhất của các đối tác thương mại, từ đó giúp họ tham gia tốt hơn vào công việc thường xuyên của WTO. Thúc đẩy cải cách WTO và tìm kiếm giải pháp đa phương cho lệnh tạm ngừng áp thuế hải quan đối với thương mại điện tử trong giao dịch điện tử được xem là những ưu tiên hàng đầu đối với doanh nghiệp. Các đại biểu tham gia cũng nhấn mạnh rằng các yếu tố thành công để các nước kém phát triển (LDC) tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu bao gồm đầu tư vào tự động hóa, tăng cường năng lực thiết kế để cho phép thiết kế sản phẩm nội địa mà không cần phụ thuộc vào các nhà thiết kế nước ngoài, và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế.
Trung tâm Tăng trưởng Quốc tế đã cung cấp những hiểu biết sâu sắc về các cơ hội thương mại kỹ thuật số mới nổi cho các nước kém phát triển, bao gồm gia công quy trình kinh doanh và làm việc tự do trực tuyến. Trung tâm Tăng trưởng Quốc tế là một trung tâm nghiên cứu toàn cầu hợp tác với các nhà hoạch định chính sách ở các nước đang phát triển để thúc đẩy tăng trưởng toàn diện và bền vững thông qua nghiên cứu và tham gia hoạch định chính sách.
Các cuộc thảo luận cũng nhấn mạnh vai trò của sở hữu trí tuệ trong việc hỗ trợ gia tăng giá trị, tác động của trí tuệ nhân tạo đối với các dịch vụ được cung cấp kỹ thuật số ở các nước đang phát triển và các bước mà các doanh nghiệp LDC đã thực hiện khi một số nền kinh tế LDC chuẩn bị thoát khỏi tình trạng LDC.
Tuần lễ Phát triển tiếp theo dự kiến sẽ diễn ra từ ngày 6 - 9 tháng 7 năm 2026.

Nguồn: Vitic/ wto.org