AsemconnectVietnam - Trung Quốc đã tăng mạnh nhập khẩu quặng sắt vào đầu năm 2026. Tuy nhiên, phần lớn lượng nhập thêm không phục vụ sản xuất thép mà được dùng để tích trữ, khiến tồn kho tăng lên mức kỷ lục.

Nguyên nhân chính của xu hướng này là giá quặng sắt giảm, đồng thời thị trường vẫn tồn tại nhiều yếu tố không ổn định.
Trong 2 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc nhập khẩu 210,02 triệu tấn, tăng 10% so với cùng kỳ năm trước (theo dữ liệu công bố ngày 10/3/2026).
Trước đó, tháng 12/2025 đạt mức kỷ lục 119,65 triệu tấn, đưa tổng nhập khẩu cả năm 2025 lên 1,26 tỷ tấn – cao nhất từ trước đến nay.
Mặc dù nhập khẩu tăng mạnh, sản xuất thép lại không tăng tương ứng. Trong 2 tháng đầu năm 2026, sản lượng thép giảm 3,6%, còn 160,34 triệu tấn so với cùng kỳ 2025.
Xu hướng này nối tiếp năm 2025, khi sản lượng thép cả năm giảm xuống 960,81 triệu tấn, mức thấp nhất trong 7 năm.
Thay vì được đưa vào sản xuất, quặng sắt đang được tích trữ tại các cảng. Theo SteelHome, tồn kho đạt 166,91 triệu tấn trong tuần kết thúc ngày 13/3.
Mức này tăng 28% so với mức thấp gần nhất là 130,1 triệu tấn (đầu tháng 8), đồng thời là mức cao nhất kể từ năm 2012, vượt kỷ lục trước đó là 161,98 triệu tấn (tháng 6/2018).
Yếu tố chính thúc đẩy nhập khẩu là giá giảm. Giá quặng sắt trên Sàn Singapore đã giảm từ 108,89 USD/tấn (12/1) xuống 98,20 USD/tấn (20/2).
Mức giá thấp kéo dài đã thúc đẩy nhập khẩu trong đầu năm và có thể kéo dài sang tháng 3, với ước tính nhập khẩu đường biển khoảng 109 triệu tấn (theo Kpler).
Bên cạnh đó, nguồn cung dồi dào từ các nước xuất khẩu lớn như Úc và Brazil, cùng với việc không có gián đoạn thời tiết theo mùa, đã làm tăng lượng hàng trên thị trường. Trung Quốc vì vậy đóng vai trò như nơi hấp thụ lượng dư thừa toàn cầu.
Từ cuối tháng 2, giá quặng sắt đã tăng trở lại, đạt 107,10 USD/tấn vào ngày 17/3, trước khi giảm nhẹ xuống 106,30 USD/tấn.
Rủi ro nguồn cung
Hiện tại, tác động chủ yếu là chi phí vận chuyển tăng do giá nhiên liệu tăng (bao gồm dầu, diesel và nhiên liệu máy bay).
Tuy nhiên, vẫn tồn tại nguy cơ gián đoạn nguồn cung, đặc biệt nếu các nước xuất khẩu lớn như Úc và Nam Phi gặp khó khăn về nhiên liệu. Hai quốc gia này phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu tinh chế, trong đó riêng ngành khai thác mỏ ở Úc chiếm khoảng 40% nhu cầu diesel.
N.Hao
Nguồn: VITIC/Reuters