AsemconnectVietnam - Theo số liệu năm 2025, ngành thép của Liên minh châu Âu (EU) đã nhập khẩu 5,08 triệu tấn sản phẩm sắt thép từ Nga, giảm 4,8% so với năm 2024. Tuy nhiên, Nga vẫn thu về khoảng 2,08 tỷ euro từ các hoạt động xuất khẩu này. Mặc dù khối lượng nhập khẩu đã giảm trong vài năm gần đây, mức nhập khẩu vẫn được xem là khá lớn.

Phần lớn lượng nhập khẩu của EU là thép bán thành phẩm với 3,72 triệu tấn, chiếm khoảng 73% tổng khối lượng. So với năm 2024, lượng nhập khẩu mặt hàng này tăng 18,3% và các doanh nghiệp châu Âu đã chi khoảng 1,63 tỷ euro để mua. Những nước nhập khẩu thép bán thành phẩm nhiều nhất là Bỉ với 1,29 triệu tấn, Ý với 836,72 nghìn tấn và Cộng hòa Séc với 826,46 nghìn tấn.
Việc EU vẫn tiếp tục nhập khẩu thép bán thành phẩm từ Nga chủ yếu do các quy định chuyển tiếp trong lệnh trừng phạt. Một số sản phẩm, đặc biệt là phôi thép tấm, vẫn được phép nhập khẩu theo hạn ngạch giảm dần cho đến ngày 30/9/2028. Ngoài ra, lệnh cấm đối với các sản phẩm được sản xuất ở nước thứ ba nhưng sử dụng thép bán thành phẩm của Nga chỉ bắt đầu áp dụng với một số nhóm hàng từ tháng 10/2028. Vì vậy, dù các biện pháp trừng phạt ngày càng siết chặt, thép bán thành phẩm của Nga vẫn có thể tiếp tục xuất hiện trong chuỗi cung ứng của ngành thép châu Âu.
Một mặt hàng khác được nhập khẩu với khối lượng đáng kể là gang. Tuy nhiên, việc nhập khẩu chủ yếu diễn ra trong quý I, trước khi các lệnh hạn chế có hiệu lực. Trong ba tháng đầu năm, Nga đã xuất sang EU 696,99 nghìn tấn gang, giảm 32,3% so với tháng liền trước, với giá trị khoảng 254,45 triệu euro. Phần lớn lượng gang này được xuất sang Ý với 524,62 nghìn tấn, ngoài ra còn có 87,27 nghìn tấn được gửi đến Latvia.
Sắt hoàn nguyên trực tiếp (DRI) là sản phẩm được nhập khẩu nhiều thứ ba với 584,65 nghìn tấn, giảm 44% so với năm trước và có giá trị khoảng 175,83 triệu euro. Hai nước nhập khẩu DRI nhiều nhất là Ý với 312,14 nghìn tấn và Bỉ với 135,27 nghìn tấn.
Trong khi đó, nhập khẩu quặng sắt từ Nga sang EU gần như không còn, chỉ còn khoảng 2,04 nghìn tấn. Hợp kim sắt cũng giảm mạnh xuống còn 0,06 nghìn tấn. Ngược lại, nhập khẩu phế liệu kim loại sắt lại tăng đáng kể, tăng 58,7% và đạt 74,05 nghìn tấn trong năm 2025.
Mặc dù khối lượng nhập khẩu nhiều mặt hàng đã giảm, nguồn cung từ Nga vẫn chiếm tỷ trọng đáng kể tại một số thị trường, đặc biệt là Ý và Bỉ. Điều này gây nhiều tranh cãi khi ngành thép châu Âu đang gặp khó khăn. Theo ước tính của EUROFER, nhập khẩu thép bán thành phẩm và thành phẩm vào EU đã tăng 4% trong năm 2024 và chiếm tới 27% tổng mức tiêu thụ, mức cao nhất từ trước đến nay. Trong khi đó, nhu cầu thép tại châu Âu được dự báo sẽ chưa phục hồi ít nhất cho đến tháng 9/2026.
Bên cạnh nguồn cung từ Nga, EU cũng có những nguồn thay thế gần hơn, đặc biệt là Ukraine. Trong năm 2025, Ukraine đã xuất khẩu sang EU 2,65 triệu tấn thép cán, tăng 24,6% so với năm trước, cùng với 987.000 tấn thép bán thành phẩm. Ngoài ra, xuất khẩu gang của Ukraine sang EU đạt 568.000 tấn, trong đó riêng Ý nhập khẩu 416.000 tấn.
Những con số này cho thấy trong bối cảnh nhiều thách thức, các doanh nghiệp Ukraine vẫn có khả năng đáp ứng một phần nhu cầu của thị trường châu Âu, đặc biệt ở những lĩnh vực mà khoảng cách vận chuyển ngắn, môi trường pháp lý ổn định và sự phù hợp với các chính sách của EU đóng vai trò quan trọng.
N.Hao
Nguồn: VITIC/Gmk.center