AsemconnectVietnam - Năm 2025, các doanh nghiệp Ba Lan xuất khẩu 1,204 triệu tấn phế liệu kim loại đen ra ngoài EU, giảm 8,6% so với năm 2024. Đây là lần đầu tiên kim ngạch xuất khẩu giảm sau ba năm liên tiếp tăng trưởng.

Trước đó, năm 2023 ghi nhận mức xuất khẩu kỷ lục 1,299 triệu tấn, tăng mạnh 69,9% so với năm trước. Sang năm 2024, xuất khẩu tiếp tục nhích lên 1,32 triệu tấn, tăng thêm 1,4%.
Mặc dù giảm nhẹ trong năm 2025, sản lượng xuất khẩu vẫn cao hơn khoảng 70% so với mức trung bình của giai đoạn 2015–2025, vốn chỉ đạt khoảng 710 nghìn tấn mỗi năm.
Lượng phế liệu xuất khẩu của Ba Lan giảm trong năm qua chủ yếu do nhu cầu suy yếu tại khu vực Trung Đông, Bắc Phi (MENA) và Nam Á. Cụ thể, xuất khẩu sang Ấn Độ giảm 15,7% so với năm 2024, còn 418.600 tấn; sang Pakistan giảm 9,5%, còn 80.800 tấn; và sang Morocco giảm mạnh 43,8%, xuống 92.010 tấn.
Ngược lại, nhu cầu từ Thổ Nhĩ Kỳ tăng 2,4%, đạt 541.960 tấn, trong khi xuất khẩu sang Mỹ tăng đột biến, gấp 2,2 lần, lên 68.560 tấn. Nhìn chung, các thị trường này gần như tiêu thụ toàn bộ lượng phế liệu xuất khẩu của Ba Lan.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu phế liệu của các nhà sản xuất thép Ba Lan từ các nước ngoài EU trong năm 2025 tăng 28,6% so với năm 2024, đạt mức kỷ lục 340.000 tấn. Mức nhập khẩu cao này đã được duy trì từ năm 2022 đến nay.
Nguyên nhân chính là do nguồn cung từ Ukraine tăng mạnh và hiện chiếm tới 99% tổng lượng phế liệu nhập khẩu của Ba Lan. Riêng năm ngoái, Ba Lan nhập 337.400 tấn phế liệu từ Ukraine, tăng 34,4% so với năm trước. Trong khi đó, giai đoạn 2015–2021, lượng nhập khẩu trung bình mỗi năm chỉ dưới 59.000 tấn. Ngoài ra, Ba Lan cũng nhập khẩu 22.000 tấn phế liệu từ Kyrgyzstan, tăng 2,3 lần so với năm trước.
Năm 2025, sản lượng thép của Ba Lan chỉ tăng nhẹ 0,8%, đạt 7,17 triệu tấn. Trước đó, năm 2024 sản lượng tăng mạnh 10,6%, còn giai đoạn 2022–2023 gần như không tăng trưởng.
Ba Lan đã bày tỏ quan ngại trước quyết định của Ukraine về việc tạm thời hạn chế xuất khẩu phế liệu kim loại đến hết năm 2026. Đại diện cơ quan quản lý và doanh nghiệp Ba Lan cho rằng phế liệu từ Ukraine hiện là nguồn cung quan trọng, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng lượng nhập khẩu ngoài EU của nước này. Do đó, động thái này có thể ảnh hưởng đến sự ổn định nguồn cung tại khu vực Trung Âu.
Về phía Ukraine, cơ quan chức năng cho biết biện pháp trên nhằm điều chỉnh hoạt động thương mại và hạn chế tình trạng xuất khẩu lại qua trung gian. Theo các hiệp hội ngành, một phần phế liệu sau khi vào EU đã được chuyển tiếp sang các thị trường như Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ. Điều này làm giảm giá trị gia tăng trong nước, trong khi việc chế biến nội địa có thể đóng góp thêm cho ngân sách, việc làm và nhu cầu phát triển trong nước.
Thực tế cho thấy có yếu tố trung chuyển trong thương mại phế liệu. Ba Lan vẫn xuất khẩu lượng lớn phế liệu sang các nước thứ ba, trong khi sản lượng thép trong nước chỉ tăng rất nhẹ. Điều đó cho thấy một phần đáng kể nguyên liệu nhập khẩu không được sử dụng trong nước mà tiếp tục được đưa ra thị trường quốc tế, đặc biệt tới các nước sản xuất thép bằng lò điện hồ quang.
Do đó, việc Ukraine hạn chế xuất khẩu nhiều khả năng chỉ làm thay đổi hướng đi của dòng thương mại phế liệu, thay vì gây thiếu hụt nghiêm trọng tại châu Âu. Với khối lượng tái xuất hiện nay, nguồn cung cho ngành thép Ba Lan khó bị ảnh hưởng lớn, trong khi Ukraine có thể giữ lại thêm nguyên liệu để phục vụ nhu cầu trong nước.
N.Hao
Nguồn: VITIC/Gmk.center