AsemconnectVietnam - Đối với các doanh nghiệp sản xuất phân bón trong nước, xuất khẩu tiếp tục là động lực hỗ trợ chính. Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và chính sách xuất khẩu phân bón khó dự đoán từ Trung Quốc, các nhịp tăng mang tính chu kỳ của giá urê có thể giúp các nhà sản xuất Việt Nam duy trì sản lượng xuất khẩu và ổn định lợi nhuận, dù mặt bằng giá chung năm 2026 được dự báo thấp hơn năm 2025.

Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan, trong năm 2025 cả nước xuất khẩu trên 1,97 triệu tấn phân bón các loại, tương đương 844,97 triệu USD, giá trung bình 428,7 USD/tấn, tăng 14,1% về khối lượng, tăng 19% về kim ngạch và tăng 4,4% về giá so với năm 2024.
Riêng tháng 12/2025 xuất khẩu 114.545 tấn phân bón các loại, đạt 52,79 triệu USD, giá 460,8 USD/tấn, tăng 29% về khối lượng, tăng 19% kim ngạch và giảm 7,8% về giá so với tháng 11/2025; So với tháng 12/2024 thì giảm 26% về lượng, giảm 19,2% kim ngạch nhưng tăng 9,2% về giá.
Phân bón của Việt Nam xuất khẩu chủ yếu sang thị trường Campuchia, riêng thị trường này đã chiếm 35,6% trong tổng khối lượng và chiếm 34% trong tổng kim ngạch xuất khẩu phân bón của cả nước, đạt 702.033 tấn, tương đương 288,03 triệu USD, giá trung bình 410,3 USD/tấn, tăng 18,6% về lượng, tăng 19,6% kim ngạch và tăng 0,9% về giá so với năm 2024. Riêng tháng 12/2025 xuất khẩu sang thị trường này tăng 30,3% về khối lượng, tăng 37,7% về kim ngạch và tăng 5,7% về giá so với tháng 11/2025, đạt 51.926 tấn, tương đương 22,36 triệu USD.
Đứng sau thị trường chủ đạo Campuchia là các thị trường như: Hàn Quốc đạt 118.617 tấn, tương đương 49,01 triệu USD, giá trung bình 413,2 USD/tấn, giảm mạnh 46,1% về lượng, giảm 45% kim ngạch nhưng tăng 2,1% về giá, chiếm 6% trong tổng khối lượng và chiếm 5,8% trong tổng kim ngạch xuất khẩu phân bón của cả nước.
Xuất khẩu sang thị trường Malaysia đạt 109.624 tấn, tương đương 47,63 triệu USD, giá trung bình 434,5 USD/tấn, giảm 1,2% về lượng nhưng tăng 8,8% kim ngạch và giá tăng 10,2%, chiếm trên 5,6% trong tổng khối lượng và tổng kim ngạch.
Xuất khẩu sang thị trường Philippines đạt 80.710 tấn, tương đương 35,19 triệu USD, giá trung bình 436 USD/tấn, giảm 26,2% về lượng, giảm giảm 24,1% kim ngạch, nhưng giá tăng 2,9%, chiếm trên 4% trong tổng khối lượng và tổng kim ngạch.
Theo Hiệp hội phân bón quốc tế - IFA, nhu cầu tiêu thụ phân bón toàn cầu đối với ba dưỡng chất chính (N, P₂O₅ và K₂O) dự kiến tiếp tục tăng trong giai đoạn 2025–2029, dù tốc độ tăng chậm hơn hai năm trước.
Trong đó, kali (K₂O) được kỳ vọng dẫn dắt tăng trưởng với mức 2–3%, cao hơn so với đạm và lân (1–2%). Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ Nam Á và Mỹ Latinh.
Biến động chính sách xuất khẩu của Trung Quốc tiếp tục tác động mạnh đến cán cân cung–cầu toàn cầu. Theo số liệu Hải quan Trung Quốc, xuất khẩu urê phục hồi mạnh trong 5 tháng cuối 2025 sau khi chính phủ nới lỏng một phần các biện pháp hạn chế xuất khẩu nhằm ổn định giá nội địa và đảm bảo an ninh lương thực. Tính đến 11 tháng 2025, xuất khẩu urê đạt khoảng 4.61 triệu tấn (so với 0,25 triệu tấn trong 11T2024). Ngược lại, xuất khẩu DAP giảm 24% xuống 3,32 triệu tấn, trong khi MAP giảm 4% còn 1,78 triệu tấn.
Tuy nhiên, việc tái áp đặt kiểm soát xuất khẩu từ giữa tháng 10 đã khiến xuất khẩu urê chững lại rõ rệt, với khối lượng giảm từ 1,37 triệu tấn (tháng 9) xuống 1,20 triệu tấn (tháng 10) và 0,60 triệu tấn (tháng 11).
Bước sang năm 2026, rủi ro địa chính trị và chính sách riêng lẻ của từng quốc gia được dự báo tiếp tục là các yếu tố then chốt định hình cung–cầu phân bón toàn cầu: Diễn biến địa chính trị tại Trung Đông và tiến trình hòa bình Nga–Ukraine có thể ảnh hưởng đáng kể đến chuỗi cung ứng và dòng chảy thương mại.
Khung chính sách và quy định (trợ cấp, biện pháp thương mại, tiêu chuẩn môi trường) đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng sản lượng nông nghiệp và nhu cầu phân bón, cùng với các diễn biến kinh tế vĩ mô.
Theo dữ liệu Ngân hàng Thế giới, giá nguyên liệu đầu vào có thể sẽ không tăng mạnh. Cụ thể, trong 9 tháng năm 2025, giá khí tự nhiên - nguyên liệu đầu vào quan trọng của sản xuất urê - đã giảm 26% tại Mỹ và 16% tại châu Âu (tính theo USD). Giá amoniac cũng ghi nhận xu hướng giảm trong cùng giai đoạn.
Trong năm 2026, Ngân hàng Thế giới dự báo giá dầu Brent sẽ giảm mạnh, về mức thấp nhất trong 5 năm, khoảng 60 USD/thùng (so với 68 USD/thùng năm 2025). Trong khi đó, giá khí tự nhiên cho thấy triển vọng phân hóa theo khu vực: dự kiến tăng tại Mỹ, nhưng giảm tại các trung tâm giao dịch chính ở châu Âu và châu Á.
Mirae Asset cho rằng rủi ro địa chính trị và các quyết sách riêng lẻ của từng quốc gia sẽ tiếp tục là những yếu tố then chốt chi phối thị trường phân bón toàn cầu, bao gồm rủi ro địa chính trị ở Trung Đông, tiến trình hòa bình Nga–Ukraine và chính sách xuất khẩu phân bón của Trung Quốc.
Giá khí tự nhiên trong nước –nguyên liệu đầu vào của urê – dự phóng không tăng nhiều, sẽ hỗ trợ cải thiện biên lợi nhuận cho doanh nghiệp sản xuất urê nội địa. Ngược lại, các loại phân bón chứa kali và lân vẫn nhạy cảm với biến động giá phân bón toàn cầu.
Giả định không có cú sốc lớn từ bên ngoài và nhu cầu duy trì ổn định trong năm 2026, chúng tôi dự đoán giá phân bón toàn cầu sẽ hạ nhiệt so với mặt bằng năm 2025, với giá urê Trung Đông khoảng 387 USD/tấn (-10% cùng kỳ), DAP khoảng 600 USD/tấn (-15% cùng kỳ) và kali duy trì trên 320 USD/tấn (-8% cùng kỳ).
Đối với các doanh nghiệp sản xuất phân bón trong nước, xuất khẩu tiếp tục là động lực hỗ trợ chính. Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và chính sách xuất khẩu phân bón khó dự đoán từ Trung Quốc, các nhịp tăng mang tính chu kỳ của giá urê có thể giúp các nhà sản xuất Việt Nam duy trì sản lượng xuất khẩu và ổn định lợi nhuận, dù mặt bằng giá chung năm 2026 được dự báo thấp hơn năm 2025.
Đồng thời, kỳ vọng nhu cầu nội địa sẽ phục hồi khi điều kiện thời tiết trở lại bình thường, qua đó cải thiện hoạt động canh tác và hỗ trợ tiêu thụ phân bón tăng trở lại.
Nguồn: VITIC/Tổng hợp