AsemconnectVietnam - Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ đối với thị trường rau quả Việt Nam, với xuất khẩu duy trì đà tăng trưởng hai chữ số, xuất khẩu chuyển mình từ sản phẩm thô sang giá trị cao hơn, tạo nền tảng vững chắc hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD vào năm 2026.

Theo số liệu thống kê từ Hải Quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam ước tính đạt 8,5 tỷ USD trong năm 2025, mức cao nhất kể từ khi cả nước bắt đầu xuất khẩu nông sản. Đóng góp quan trọng nhất vào đà tăng trưởng chung là 6 trái cây chủ lực gồm sầu riêng, chuối, xoài, mít, dừa và bưởi. Trong đó, sầu riêng tiếp tục giữ vai trò then chốt, đặc biệt tại thị trường Trung Quốc - nơi nhu cầu loại quả này tăng mạnh và chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu xuất khẩu. Các thị trường tiêu thụ hàng xuất khẩu chính là Trung Quốc, EU, Hoa Kỳ, Ấn Độ và UAE. Các doanh nghiệp hàng đầu ngày càng tập trung vào nâng cao chất lượng và phát triển chuỗi giá trị.
Xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc tăng 19% trong năm ngoái, đạt mức cao kỷ lục 5,5 tỷ USD. Theo số liệu hải quan mới nhất, đây cũng là mức tăng trưởng hàng năm cao nhất từ trước đến nay. Mỹ là nước mua lớn thứ hai, chiếm 6% lượng hàng xuất khẩu, tiếp theo là Hàn Quốc và Nhật Bản với 4% và 3% tương ứng.
Năm ngoái, Việt Nam xuất khẩu 22,5% tổng lượng rau quả nhập khẩu của Trung Quốc, tăng từ 18,27% năm 2024 và chỉ đứng sau Thái Lan. Mặt hàng chủ lực là sầu riêng và chuối.Nhu cầu sầu riêng tại Trung Quốc tăng mạnh năm ngoái trong khi nguồn cung của Việt Nam dồi dào và sẵn có trong hầu hết cả năm.
Xuất khẩu chuối cũng tăng mạnh nhờ giá cả cạnh tranh và thời gian vận chuyển ngắn hơn so với các đối thủ ở Nam Mỹ.
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết xuất khẩu sang Trung Quốc đã giảm trong nửa đầu năm 2025 do các yêu cầu mới và biện pháp kiểm soát chất lượng, nhưng các doanh nghiệp Việt Nam đã nhanh chóng thích nghi và xuất khẩu đã phục hồi trong những tháng cuối năm.
Tuy nhiên, ông cho rằng vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng bất chấp những khó khăn có thể gặp phải trong năm nay. Trung Quốc đã siết chặt các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc từ tháng 6/2025, điều này đã cản trở xuất khẩu, đặc biệt là sầu riêng và chuối, nếu các doanh nghiệp không chuẩn bị trước, ông cho biết thêm.
Nhập khẩu rau quả vào Việt Nam tăng 24%
Năm 2025, Việt Nam ước tính nhập khẩu 3 tỷ USD rau quả, tăng 24% so với năm 2024, với Trung Quốc là nhà cung cấp lớn nhất.
Đáng chú ý, nhập khẩu rau quả từ Mỹ năm 2025 tăng mạnh gần 67% lên 900 triệu USD, nhưng xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ chỉ đạt 546 triệu USD, chiếm thị phần 1,49% do bị lấn át bởi các nhà cung cấp như Mexico, Canada và các nước Nam Mỹ. Các sản phẩm chủ lực là anh đào, táo, nho và cam, theo Hải quan Việt Nam.
Đặng Phúc Nguyên, tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết Mỹ là một thị trường rất lớn nhưng cũng là thị trường có tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe và khoảng cách địa lý xa đối với Việt Nam. Ông cho biết thêm, vị trí của Việt Nam là nhà cung cấp rau quả lớn thứ 13 cho Mỹ là nhờ những nỗ lực to lớn của các doanh nghiệp trong những năm gần đây.
Thị trường vẫn còn nhiều tiềm năng phát triển khi danh sách các loại trái cây tươi được phép xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục mở rộng, hiện là bưởi, xoài, thanh long, nhãn, vải, táo gai, chôm chôm và gần đây nhất là dừa.
Xu hướng tiêu dùng tại Mỹ đang chuyển sang các loại trái cây mới lạ, sản phẩm tốt cho sức khỏe và các sản phẩm chế biến sâu hơn như trái cây đông lạnh, trái cây sấy khô và nước ép, trong đó các sản phẩm của Việt Nam như dừa, sầu riêng và bưởi ngày càng được ưa chuộng. Tuy nhiên, xuất khẩu vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Bắt đầu từ 1/1/2026, Mỹ đã bắt đầu siết chặt các quy định về truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm, đặc biệt là đối với dư lượng thuốc trừ sâu. Việc giám sát của Việt Nam đối với mã vùng trồng trọt và cơ sở đóng gói vẫn còn chưa đồng đều, điều này đe dọa dẫn đến cảnh báo hoặc thậm chí đình chỉ nhập khẩu tạm thời từ phía Mỹ.
Chi phí hậu cần cao do khoảng cách xa khiến rau quả Việt Nam khó cạnh tranh về giá với các nhà cung cấp gần Mỹ như ở Mexico, Peru hay Thái Lan.Các chính sách bảo vệ nông nghiệp trong nước và các biện pháp phòng vệ thương mại của Mỹ trở nên thiếu nhất quán dưới chính quyền Trump.
Các công ty xuất nhập khẩu rau quả chủ chốt:
-Doanh nghiệp lớn/Tập đoàn nông nghiệp: VinEco (thuộc Masan), Doveco (Công ty CP Thực phẩm Xuất khẩu Đồng Giao), HAGL Agrico, Lavifood (thuộc Tanifood).
-Doanh nghiệp chuyên doanh sầu riêng/trái cây: Vinafruit (Hiệp hội Rau quả Việt Nam - đơn vị kết nối), các công ty lớn tại Tiền Giang, Đắk Lắk, Lâm Đồng được cấp mã số vùng trồng lớn.
-Doanh nghiệp xuất khẩu dừa: Các doanh nghiệp tại Bến Tre (như Betrimex) dẫn đầu trong nhóm hàng dừa tăng trưởng mạnh.
T.Huong
Nguồn: Vitic