Theo dự báo mới nhất của WTO, thương mại dịch vụ toàn cầu dự kiến sẽ tăng trưởng 4,6% vào năm 2025 và 4,4% vào năm 2026, xét về khối lượng - vượt xa thương mại hàng hóa, dự kiến chỉ tăng trưởng 2,4% trong năm nay và 0,5% vào năm tới. Trong bức tranh tổng thể này, các dịch vụ được cung cấp kỹ thuật số nổi bật là phân khúc năng động nhất, với tốc độ tăng trưởng dự kiến là 6,1% vào năm 2025 và 5,6% vào năm 2026.
Bà Ngozi Okonjo-Iweala lưu ý rằng "các nước đang phát triển ngày càng nắm bắt các cơ hội liên quan đến thương mại dịch vụ" nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều rào cản thương mại do các quy định phức tạp, sự đa dạng ngành nghề và trách nhiệm chính sách phân tán. "Dịch vụ hiện nay là trọng tâm của quá trình chuyển đổi kinh tế ở các nước đang phát triển", bà Ngozi Okonjo-Iweala nói thêm.
Tổng Giám đốc Okonjo-Iweala tiếp tục: "Đó là lý do tại sao việc đưa dịch vụ vào các chiến lược phát triển quốc gia không còn là tùy chọn nữa. Dịch vụ là một yếu tố cần thiết cho sự đa dạng hóa, năng suất và khả năng phục hồi. WTO cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng năng lực có mục tiêu để giúp các nước đang phát triển vượt qua những thách thức trong việc tận dụng thương mại dịch vụ để thúc đẩy tăng trưởng".
Bằng cách kết hợp chuyên môn từ cả WTO và Ngân hàng Thế giới, sáng kiến TS4D có thể giúp các quốc gia xác định các hạn chế về quy định và phía cung, đồng thời thiết kế các chính sách để khai thác tiềm năng tăng trưởng và thương mại của ngành dịch vụ.
Tổng Giám đốc Okonjo-Iweala đã nêu bật các công cụ và nguồn lực mới được phát triển theo khuôn khổ TS4D, sẽ được trình bày và thảo luận tại hội nghị. Nền tảng TS4D mới cung cấp quyền truy cập vào Bảng điều khiển chẩn đoán năng lực cạnh tranh thương mại dịch vụ và Sổ tay về các thực tiễn quản lý tốt để tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại dịch vụ. Nền tảng này cũng chia sẻ thông tin về công việc đang diễn ra với các tổ chức khu vực và ngân hàng phát triển về các thực tiễn tốt nhất trong các nền kinh tế đang phát triển về xúc tiến xuất khẩu dịch vụ. Các công cụ mới sẽ hỗ trợ việc xây dựng năng lực của WTO và Ngân hàng Thế giới tại các nền kinh tế đang phát triển.
Tổng Giám đốc Okonjo-Iweala kêu gọi các thành viên và các tổ chức đối tác tăng cường hợp tác để củng cố việc xây dựng năng lực và khuếch đại tác động của các công cụ mới. Bà Okonjo-Iweala cũng khuyến khích các thành viên đang phát triển tham gia vào sáng kiến này và bày tỏ sự quan tâm nếu họ muốn được hỗ trợ trong việc thu hoạch các lợi ích phát triển từ thương mại, dịch vụ. "Gửi đến các đối tác tài trợ của chúng tôi hôm nay: chúng tôi tin tưởng vào sự tham gia và tham vọng của các bạn. Hãy nhớ rằng dịch vụ không phải là một phạm trù trừu tượng trong thương mại. Dịch vụ kết nối tài năng và giúp mọi quốc gia, bất kể quy mô hay mức thu nhập, tham gia một cách có ý nghĩa vào nền kinh tế toàn cầu", bà Okonjo-Iweala nói.
Bộ trưởng Bộ Công nghiệp, Thương mại và Đầu tư Nigeria Jumoke Oduwole, đã khen ngợi những nỗ lực của WTO, Ngân hàng Thế giới và các đối tác khác trong việc hỗ trợ các nước châu Phi thúc đẩy thương mại dịch vụ. Bà Jumoke Oduwole lưu ý: "Nigeria là quốc gia đi đầu trong thương mại nội vùng và quốc tế về dịch vụ truyền thống và kỹ thuật số và ngành dịch vụ là huyết mạch của nền kinh tế Nigeria. Ngành này chiếm 58% GDP và hơn 45% việc làm chính thức trên toàn cầu". Nigeria nổi tiếng về các dịch vụ tài chính, sáng tạo và chuyên nghiệp, cùng với các dịch vụ công nghệ.
Ông Denis Medvedev, Giám đốc Thương mại, Cạnh tranh và Kinh doanh sắp nhậm chức của Ngân hàng Thế giới, nhấn mạnh những cơ hội kinh tế to lớn do thương mại dịch vụ và đầu tư lớn hơn vào lĩnh vực này mang lại. Ông Denis Medvedev nói: "72% tổng vốn FDI toàn cầu là vào lĩnh vực dịch vụ", đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của sáng kiến TS4D trong việc giúp các nền kinh tế đang phát triển thực hiện cải cách, đặc biệt là để giảm các rào cản phi thuế quan và tăng cường hội nhập khu vực. Ví dụ, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc thực hiện đầy đủ Hiệp định Thương mại Tự do Lục địa Châu Phi (AfCFTA) có thể tăng gấp đôi xuất khẩu liên khu vực vào năm 2035, trong khi việc thực hiện đầy đủ Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) có thể nâng thương mại giữa các thành viên lên khoảng 12%".
Ông Eiman Al-Mutairi, Thứ trưởng Bộ Thương mại Ả Rập Xê Út, đã chia sẻ chiến lược của Ả Rập Xê Út nhằm đa dạng hóa nền kinh tế khỏi dầu khí bằng cách tập trung vào các lĩnh vực dịch vụ. Ả Rập Xê Út đã xác định 20 lĩnh vực để đa dạng hóa, bao gồm logistics, du lịch, dịch vụ tài chính và dịch vụ kỹ thuật số. Ông Eiman Al-Mutairi nói: "Chúng tôi đã xem xét tất cả các quy định và chính sách đang cản trở đầu tư vào Ả Rập Xê Út và tất cả các lĩnh vực này và chúng tôi đã bắt đầu giải quyết từng bước một - những quy định cũ mà chúng tôi đã có. Một trung tâm kiến thức đã được thành lập để chia sẻ kinh nghiệm của Ả Rập Xê Út với các nền kinh tế đang phát triển khác”.
Bà Tekreth Kamrang, Ngoại trưởng Campuchia, nhấn mạnh vai trò của thương mại dịch vụ trong việc thúc đẩy tăng trưởng toàn diện: "Thương mại dịch vụ chiếm hơn 40% GDP của Campuchia và tạo việc làm cho gần 40% lực lượng lao động. Khoảng 80% phụ nữ làm việc trong lĩnh vực du lịch và khách sạn. Chính phủ Campuchia đang tích hợp thương mại dịch vụ vào chiến lược phát triển để thu hút thêm FDI và xây dựng năng lực, với mục tiêu phát triển các dịch vụ kỹ thuật số hiện đại, du lịch, logistics và dịch vụ kinh doanh chuyên nghiệp”.
Đại sứ Vương quốc Anh tại WTO, ông Kumar Iyer, tái khẳng định sự ủng hộ của nước này đối với sáng kiến TS4D: "Vương quốc Anh chắc chắn muốn càng nhiều quốc gia càng tốt tham gia vào thị trường toàn cầu và nền kinh tế toàn cầu. Tôi kêu gọi các nền kinh tế đang phát triển tận dụng các công cụ được phát triển theo sáng kiến này để có thể biết được lợi thế cạnh tranh của mình so với các nước khác".
Ông Michael G. Tan thuộc Hội đồng Cố vấn Kinh doanh của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), ông Andrew Wilson thuộc Phòng Thương mại Quốc tế và bà Anabel González, Phó Chủ tịch Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ, cũng tham gia thảo luận nhóm. Tất cả đều nhấn mạnh tầm quan trọng của thương mại dịch vụ đối với triển vọng tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển và kêu gọi hỗ trợ tốt hơn trong lĩnh vực này.
Nhiều tổ chức đối tác sẽ tổ chức các phiên họp vào ngày 4/2/2026 để giới thiệu công việc của họ trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại dịch vụ.

Nguồn: Vitic/ wto.org