Chủ tịch Ali Sarfraz Hussain cho biết dự định triệu tập một cuộc họp khác của Ủy ban trong phiên họp đặc biệt vào ngày 8/2/2026, trước cuộc họp Đại hội đồng dự kiến vào giữa tháng 2/2026, trong đó các thành viên dự kiến sẽ thống nhất các chủ đề để trình bày cho các Bộ trưởng tại MC14.
Mặc dù bày tỏ sự lạc quan thận trọng và hoan nghênh các ý tưởng được trình bày, Chủ tịch Ali Sarfraz Hussain cảnh báo rằng nếu không có các văn bản đệ trình mới nhằm dung hòa những khác biệt giữa các thành viên, báo cáo của Chủ tịch về tình hình hiện tại gửi Đại hội đồng có thể chỉ đơn giản nêu rằng các yếu tố cấu thành thiết yếu vẫn còn thiếu để xác định những gì có thể cấu thành một gói nông nghiệp khả thi tại MC14.
Nhắc lại nguyên tắc "Geneva trước tiên" - theo đó các nước thành viên WTO trước tiên nên hoàn thành công việc thực chất tại Geneva trước khi gửi hồ sơ cho các bộ trưởng - ông Ali Sarfraz Hussain kêu gọi các phái đoàn tăng cường nỗ lực bằng cách đệ trình các đề xuất và ý kiến đóng góp mới trước ngày 8/2/2026. Những đề xuất và ý kiến này sẽ đặt nền tảng, cả về nội dung và hình thức, cho kết quả MC14 về nông nghiệp.
Trao đổi giữa các thành viên về công tác chuẩn bị cho MC14
Tại cuộc họp và các phiên họp chuyên đề về dự trữ công cộng vì mục đích an ninh lương thực và cơ chế bảo vệ đặc biệt, hầu hết các đoàn đại biểu đều tái khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì tập trung vào cải cách nông nghiệp và an ninh lương thực trong WTO và nhấn mạnh rằng việc đạt được kết quả tại MC14 là điều cần thiết để chứng minh tầm quan trọng của WTO trong việc giải quyết các thách thức toàn cầu cấp bách. Một số thành viên đã nêu rõ sự cần thiết phải thiết lập một hướng đi rõ ràng cho các cuộc đàm phán nông nghiệp sau MC14.
Nhóm Cairns gồm các nền kinh tế xuất khẩu nông sản và Nhóm các nước châu Phi đã báo cáo về sự hợp tác liên tục trong một đề xuất cho MC14, cho rằng sẽ là bước đầu tiên hướng tới cải cách rộng hơn nhằm tạo ra sân chơi bình đẳng trong nông nghiệp và làm cho hệ thống thương mại nông nghiệp công bằng và dễ dự đoán hơn.
Một số nền kinh tế đang phát triển, bao gồm cả những nền kinh tế đại diện cho các nhóm như Nhóm các nước châu Phi và Nhóm các nước kém phát triển nhất (LDCs), đã kêu gọi tiến trình nhanh chóng hướng tới việc thông qua một giải pháp lâu dài về dự trữ công cộng vì mục đích an ninh lương thực, coi đó là một công cụ quan trọng để giải quyết các vấn đề về an ninh lương thực. Mặc dù không có giới hạn nào về mức độ các thành viên WTO có thể mua lương thực với giá thị trường để dự trữ công nhưng việc hỗ trợ nông dân thông qua lương thực mua với giá do chính phủ quy định phải được tính vào giới hạn tổng thể của các nền kinh tế đối với hỗ trợ làm méo mó thương mại. Một số thành viên WTO cho rằng các quy tắc hiện hành nên được sửa đổi để tính đến lạm phát kể từ vòng đàm phán thương mại gần đây nhất, trong khi những thành viên khác cho rằng chủ đề này nên được giải quyết song song với các vấn đề đàm phán chưa được giải quyết khác trong chương trình nghị sự của WTO.
Một số thành viên đặc biệt kêu gọi đàm phán dựa trên văn bản thêm về đề xuất giải pháp lâu dài mà các nước này đã đệ trình ban đầu vào tháng 5 năm 2022, trong khi những thành viên khác cảnh báo rằng một số lựa chọn được đưa ra có thể làm méo mó thương mại và gây nguy hiểm cho an ninh lương thực ở các nền kinh tế khác.
Một số nền kinh tế đang phát triển cũng kêu gọi các thành viên WTO nhất trí về một cơ chế bảo vệ đặc biệt hiệu quả - một công cụ cho phép các nền kinh tế đang phát triển tạm thời tăng thuế quan trong trường hợp giá giảm đột ngột hoặc khối lượng nhập khẩu tăng mạnh. Một số phái đoàn cũng đưa bông vào danh sách các chủ đề ưu tiên thảo luận, phù hợp với các quyết định cấp Bộ trưởng trước đó. Các nền kinh tế xuất khẩu nông sản ủng hộ việc cải thiện khả năng tiếp cận thị trường đã bày tỏ lòng biết ơn đối với Chủ tịch Ali Sarfraz Hussain vì đã tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán về chủ đề này và hoan nghênh cuộc đối thoại mang tính xây dựng với các nhóm khác. Các thành viên này cho biết đang tiếp tục hoàn thiện một đề xuất sửa đổi để có bước tiến thực tế hơn về chủ đề này tại MC14. Một thành viên khác của WTO đã cập nhật cho nhóm về những nỗ lực tiếp cận liên quan đến sáng kiến về tạo thuận lợi thương mại nông nghiệp.
Một nhóm các nền kinh tế nhập khẩu thực phẩm ủng hộ các điều khoản hiệu quả hơn về hạn chế xuất khẩu thực phẩm để tăng cường tính minh bạch và khả năng dự đoán thị trường đã khẳng định rằng họ đã theo đuổi các cuộc tham vấn về các bước cụ thể có thể cải thiện các điều khoản hiện hành của WTO và việc thực hiện trong lĩnh vực này. Một thành viên nhắc lại mối lo ngại về những nỗ lực sửa đổi các quy tắc hiện hành về chủ đề này.
Một số thành viên đề xuất rằng MC14 có thể xem xét một bộ kết quả cụ thể được thiết kế để giúp các nền kinh tế dễ bị tổn thương giải quyết các thách thức về an ninh lương thực và sinh kế. Các thành viên khác, bao gồm nhóm các nước châu Phi, Caribe và Thái Bình Dương (ACP), đã đề cập đến các khuyến nghị có trong báo cáo được các thành viên thông qua vào tháng 4 năm 2024 về ứng phó khẩn cấp với tình trạng mất an ninh lương thực. Văn bản này là phần tiếp theo của tuyên bố về chủ đề này đã được thông qua tại Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 12 của WTO (MC12) vào tháng 6 năm 2022.
Các đại biểu tham dự cuộc họp đề xuất rằng kết quả có thể bao gồm các biện pháp nhằm giảm thiểu tác động của các hạn chế xuất khẩu đối với nhập khẩu lương thực của các nền kinh tế dễ bị tổn thương và hỗ trợ tốt hơn cho chuỗi giá trị bông, bao gồm cả việc tăng cường tiếp cận thị trường cho bông và các sản phẩm phụ do các nước kém phát triển nhất (LDC) xuất khẩu. Kết quả này cũng có thể bao gồm hỗ trợ kỹ thuật để thúc đẩy sản xuất nông nghiệp thông qua các phương pháp và công nghệ đổi mới và các bước để tạo điều kiện thuận lợi cho việc mua lương thực cho kho dự trữ công ở các nền kinh tế dễ bị tổn thương nhất, đặc biệt là các nước kém phát triển nhất và các nước đang phát triển nhập khẩu lương thực ròng.
Một số đoàn đại biểu nhấn mạnh sự cần thiết phải xem xét các ưu tiên và mối quan tâm của các thành viên một cách cân bằng và toàn diện, thay vì chỉ tập trung hẹp vào các chủ đề cụ thể.
Một thành viên bày tỏ quan điểm rằng các cuộc thảo luận cho đến nay vẫn chưa cho phép phát hiện ra sự hội tụ đang nổi lên xung quanh các kết quả nông nghiệp khả thi của MC14. Trong khi lưu ý rằng sẽ hợp lý nếu đạt được quyết định vào tháng 2/2026 về các chủ đề cho Hội nghị Bộ trưởng, thành viên này cho biết vẫn đang tiếp tục xem xét các cách để đạt được điều gì đó có giá trị tại MC14.

Nguồn: Vitic/ wto.org