Phát biểu tại sự kiện công bố Báo cáo, Tổng Giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweala cho biết các phương pháp tiếp cận hướng tới tương lai là rất quan trọng trong bối cảnh những chuyển đổi đang diễn ra để đảm bảo nhiều người và nền kinh tế hơn được hội nhập vào GVC.
"Báo cáo mới này đã khẳng định lại điều mà chúng tôi tại WTO vẫn luôn nói: Toàn cầu hóa còn lâu mới kết thúc và chuỗi giá trị toàn cầu vẫn là không thể thiếu. Tỷ trọng thương mại GVC trong tổng kim ngạch thương mại toàn cầu chỉ giảm nhẹ từ mức đỉnh 48% năm 2022 xuống còn 46,3% vào năm ngoái", Tổng Giám đốc Okonjo-Iweala cho biết tại sự kiện ra mắt ấn phẩm có tựa đề "Báo cáo Phát triển GVC năm 2025: Tái cấu trúc GVC trong nền kinh tế toàn cầu đang thay đổi" tại Geneva. "Các doanh nghiệp và chính phủ không rút lui khỏi hội nhập toàn cầu, mà đang tái cấu trúc để đáp ứng các ưu tiên kinh tế, chính trị và xã hội mới. Điều này phù hợp với hướng mà chúng ta đã thúc đẩy dưới khẩu hiệu 'tái toàn cầu hóa': một sự toàn cầu hóa được hình dung lại giúp đa dạng hóa chuỗi giá trị toàn cầu và sử dụng nó để đưa nhiều nền kinh tế vốn nằm ngoài rìa nền kinh tế toàn cầu vào dòng chính," Tổng Giám đốc Okonjo-Iweala cho biết.
Báo cáo này, ấn phẩm thứ năm trong loạt báo cáo hai năm một lần, là ấn phẩm chung của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), Viện Nghiên cứu Chuỗi Giá trị Toàn cầu thuộc Đại học Kinh tế và Thương mại Quốc tế (UIBE), Viện Kinh tế Phát triển - Tổ chức Thương mại Quốc tế Nhật Bản (IDE-JETRO), Diễn đàn Kinh tế Thế giới và Ban Thư ký WTO.
Báo cáo cho thấy việc tái cấu trúc - hay tổ chức lại - các chuỗi giá trị toàn cầu đang diễn ra thông qua nhiều khía cạnh: tái cấu trúc địa lý; chuyển đổi công nghệ thông qua số hóa và tự động hóa; đổi mới quản trị thông qua các chính sách công nghiệp mới và các hình thức thỏa thuận thương mại mục tiêu mới; và tái cấu trúc môi trường thông qua đầu tư xanh và các cơ chế định giá carbon.
Dữ liệu và bằng chứng chủ yếu bao gồm giai đoạn đến cuối năm 2024 và trước các đợt tăng thuế gần đây cùng những bất ổn liên quan vào năm 2025; tuy nhiên, báo cáo lưu ý rằng dữ liệu tại thời điểm công bố vào tháng 12 năm 2025 cho thấy tăng trưởng thương mại vẫn mạnh mẽ.
"Chúng ta đã chứng kiến sự gia tăng chi phí thương mại do chính sách và sự gia tăng mạnh mẽ bất ổn chính sách. Điều này đặc biệt gây khó khăn cho các khu vực yếu thế, thiếu kinh nghiệm trong việc tiếp nhận sản xuất đa quốc gia," Tổng Giám đốc Okonjo-Iweala cho biết, đồng thời nói thêm rằng tình trạng thiếu hụt tài chính thương mại kéo dài, lên tới hơn 1 nghìn tỷ đô la Mỹ mỗi năm, là một thách thức khác.
"Những yếu tố này cộng lại và là lý do chính khiến báo cáo nhận thấy rằng việc tái cấu trúc chuỗi giá trị toàn cầu (GVC) chủ yếu mang lại lợi ích cho các quốc gia đã có vị thế là nhà cung cấp. Nếu GVC muốn trở nên phân tán hơn, đa dạng hơn và kiên cường hơn, chúng ta cần phải sáng tạo hơn trong việc vượt qua những trở ngại này," bà Okonjo-Iweala nói. “Báo cáo chứa đựng những bài học quý giá về vấn đề này. Báo cáo cho thấy sự hợp tác quản trị vẫn tiếp tục, mặc dù ít hơn dưới hình thức các thỏa thuận song phương và khu vực truyền thống, mà thay vào đó là các khuôn khổ không chính thức hơn, thường không ràng buộc, tập trung vào các vấn đề cụ thể. Ví dụ, báo cáo xác định hơn 180 thỏa thuận thương mại có mục tiêu, tập trung vào thương mại kỹ thuật số và khoáng sản thiết yếu được ký kết tính đến năm 2024. Những thỏa thuận này có thể giúp xây dựng lòng tin và khả năng dự đoán trong bối cảnh quản trị mới”, Tổng Giám đốc Okonjo-Iweala cho biết.
Tổng biên tập của báo cáo, cựu Kinh tế trưởng WTO Robert Koopman, đã trình bày những phát hiện chính của báo cáo cùng với Kinh tế trưởng ADB Albert Park. Tiếp theo đó là các phiên thảo luận của các tác giả báo cáo và các phiên trình bày quan điểm từ các quan chức chính phủ và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp. Chủ tịch UIBE Zhao Zhongxiu và Chủ tịch IDE-JETRO Fukunari đã đưa ra những lời kết thúc.

Nguồn: Vitic/ wto.org