Năm 2025 là một năm tích cực đối với Ấn Độ trong việc tham gia các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA). Ấn Độ hiện đang đàm phán một số FTA.
Các cuộc thảo luận FTA đầy tham vọng và rộng khắp nhất của Ấn Độ đang diễn ra với Liên minh Châu Âu (EU). FTA EU-Ấn Độ đang ở giai đoạn đàm phán nâng cao và dự kiến sẽ kết thúc vào cuối năm nay. Trước đó, một thỏa thuận tạm thời dự kiến sẽ được công bố vào tháng 7 năm 2025. Hơn nữa, sau khi hoàn tất vào tháng 5/2025, Thủ tướng Modi và Thủ tướng Starmer đã ký FTA Ấn Độ-Anh tại London vào ngày 24 tháng 7 năm 2025. Cùng với hai FTA này, Ấn Độ đang đàm phán một hiệp định thương mại song phương (BTA) với Hoa Kỳ. Bên cạnh ba FTA lớn này, còn có một số FTA khác mà Ấn Độ đã bắt đầu đàm phán trong năm nay. Bao gồm FTA với New Zealand và Chile. Ngoài ra còn có các cuộc đàm phán đang diễn ra với Oman và Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC). Ấn Độ cũng đang nỗ lực nâng cấp các FTA hiện có với ASEAN và Sri Lanka. FTA mà Ấn Độ đã ký với nhóm các nước EFTA (Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sĩ) năm ngoái sẽ có hiệu lực trong năm nay. Sự tan băng gần đây trong quan hệ giữa Ấn Độ và Canada cũng sẽ giúp cả hai nước đẩy nhanh FTA song phương bị trì hoãn từ lâu.
Trong số tất cả các cuộc đàm phán FTA mà Ấn Độ đang thực hiện, các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ, Anh và EU đặc biệt quan trọng. Điều này là do đây là một trong những FTA đầu tiên của Ấn Độ với các quốc gia công nghiệp tiên tiến nằm ở cả hai bờ Đại Tây Dương. Các FTA này cũng được ký kết với các nền kinh tế lớn của G7. Trong nhóm sau, FTA hiện tại duy nhất của Ấn Độ là với thành viên châu Á duy nhất của G7, đó là Nhật Bản. Tuy nhiên, các FTA giữa Hoa Kỳ, Anh và EU sẽ chính thức hóa các hiệp định thương mại ưu đãi song phương dựa trên luật lệ của Ấn Độ với một số thành viên G7 khác, chẳng hạn như Anh và Hoa Kỳ; và với Đức, Pháp và Ý thông qua FTA EU. Quốc gia G7 duy nhất mà Ấn Độ sẽ không có FTA là Canada.
New Delhi-Hoa Kỳ: một chặng đường đàm phán gập ghềnh
Hiệp định thương mại của Hoa Kỳ cần được xem xét trong một bối cảnh khác so với các FTA với EU và Anh. Ấn Độ và Hoa Kỳ đã rất gần với việc chính thức hóa một hiệp định thương mại song phương trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump (2017-2020). Tuy nhiên, vấn đề này đã không được nhắc lại trong nhiệm kỳ Tổng thống Biden, bề ngoài là do Chính quyền Biden không muốn tham gia vào các FTA. Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ Tổng thống Biden, Ấn Độ đã chủ động tham gia đàm phán Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (IPEF), bao gồm Hoa Kỳ và một số đối tác chiến lược và đồng minh từ khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Ấn Độ đã tránh đàm phán các vấn đề thương mại tại IPEF và tham gia vào phần còn lại của thỏa thuận (ví dụ: chuỗi cung ứng, nền kinh tế sạch và nền kinh tế công bằng).
Sau khi Tổng thống Trump nhậm chức vào tháng 1 năm 2025, một hiệp định thương mại song phương giữa Hoa Kỳ và Ấn Độ đã được đưa trở lại bàn đàm phán. Ấn Độ là một trong những quốc gia đầu tiên mà Hoa Kỳ tuyên bố sẽ đàm phán FTA. Thật vậy, thông báo này được đưa ra trước khi Hoa Kỳ công bố mức thuế quan đối ứng vào tháng 4 năm 2025. Sau khi tạm dừng áp dụng mức thuế quan đối ứng, hai chính phủ đã tiếp tục đàm phán và dự kiến sẽ đạt được thỏa thuận vào ngày 1 tháng 8 năm 2025.
Trong quá trình đàm phán với Hoa Kỳ, có những vấn đề khác đã nảy sinh trong bối cảnh này. Bao gồm xung đột Ấn Độ-Pakistan và tuyên bố của Tổng thống Trump về việc đã làm trung gian hòa giải một lệnh ngừng bắn. Ấn Độ đã nhiều lần phủ nhận tuyên bố này. Tuy nhiên, không còn nghi ngờ gì nữa, vấn đề này đã gây ra một số bất đồng trong mối quan hệ Ấn Độ-Hoa Kỳ, vốn đã ngày càng sâu sắc và mở rộng trong những năm qua. Không thể loại trừ khả năng bất đồng này sẽ lan sang các cuộc đàm phán thương mại. Điều này càng đúng hơn trong trường hợp Hoa Kỳ có khả năng sử dụng "bảo đảm an ninh" như một công cụ để đạt được nhượng bộ từ Ấn Độ trong các cuộc đàm phán.
Tiến tới với Châu Âu
Tuy nhiên, những phức tạp nêu trên không tồn tại đối với các FTA của Ấn Độ với Vương quốc Anh và EU. FTA của Ấn Độ với Vương quốc Anh đã được cả hai bên hoan nghênh nhiệt liệt. Vương quốc Anh bày tỏ sự hài lòng về cả việc cắt giảm thuế quan toàn diện đối với hàng xuất khẩu của mình sang thị trường Ấn Độ, cũng như việc tiếp cận thị trường cho các nhà cung cấp dịch vụ. Mặt khác, Ấn Độ mô tả thỏa thuận này là "lịch sử và đầy tham vọng". Kỳ vọng của Ấn Độ từ FTA này giống hệt với kỳ vọng của Vương quốc Anh, xét về việc được giảm thuế quan đáng kể đối với một số mặt hàng xuất khẩu và tăng cường tiếp cận thị trường cho hàng xuất khẩu dịch vụ.
Đối với Ấn Độ, một lợi ích đáng kể từ FTA với Anh là việc miễn trừ đóng góp an sinh xã hội trong ba năm cho người lao động Ấn Độ tạm thời và người sử dụng lao động Anh. Điều này đưa Ấn Độ ngang hàng với các quốc gia khác mà Anh có các thỏa thuận miễn trừ tương tự. Nhìn rộng hơn, điều này sẽ có ý nghĩa to lớn đối với nhiều doanh nghiệp công nghệ thông tin Ấn Độ (ví dụ: Infosys, Wipro) phục vụ khách hàng Anh thông qua các dịch vụ kỹ thuật số và tại chỗ và giờ đây họ có thể tuyển dụng lao động Ấn Độ làm việc tại Anh mà không phải trả thêm phí an sinh xã hội. Điều này cũng sẽ mang lại lợi ích cho các ngành công nghiệp Ấn Độ quan trọng khác tại Anh, chẳng hạn như ô tô (ví dụ: Tata Motors, Mahindra) và dược phẩm (ví dụ: Dr Reddy's, Cipla).
Chính phủ Thủ tướng Starmer ở Anh và Chính phủ Thủ tướng Modi ở Ấn Độ đã thúc đẩy nhanh chóng FTA Anh-Ấn Độ để sớm hoàn tất. Một trong những mục tiêu chung trong vấn đề này là đảm bảo rằng cả hàng hóa và dịch vụ của Ấn Độ và Anh đều được tiếp cận ưu đãi trên thị trường của nhau dựa trên các quy tắc FTA song phương độc quyền - bất kể diễn biến trong các cuộc đàm phán thương mại của họ với Hoa Kỳ. Cả hai bên đã và đang đàm phán các thỏa thuận thương mại với Washington, đồng thời hoàn tất FTA song phương. Một điểm quan trọng nữa cần lưu ý trong bối cảnh này là, mặc dù Hoa Kỳ có tầm quan trọng đối với cả Ấn Độ và Vương quốc Anh với tư cách là đối tác địa chiến lược và kinh tế, cả hai đều nhận thức rõ về tính chất gây rối loạn của chính sách thương mại hiện tại của Hoa Kỳ. Đây là một động lực mạnh mẽ để xây dựng các ưu đãi thương mại trong một khuôn khổ pháp lý không bị cản trở bởi ảnh hưởng của Hoa Kỳ.
Các cuộc đàm phán của Ấn Độ với EU cũng đang được thúc đẩy bởi những động lực tương tự. Về vấn đề này, điều quan trọng cần lưu ý là cả Ấn Độ và EU đều đã thể hiện một sự cấp bách chính trị mới trong các cuộc đàm phán của họ vào đầu năm nay. Điều này đã được thể hiện rõ trong chuyến thăm Ấn Độ của Chủ tịch Ủy ban Châu Âu vào cuối tháng 2 năm 2025. Sự cấp bách như vậy hầu như không được thấy trong các cuộc đàm phán trước đó, vốn đã diễn ra trong nhiều năm nay và đôi khi bị đình trệ. Về mặt này, Chính quyền Trump 2.0 dường như đã đóng một vai trò quyết định trong việc đẩy nhanh các cuộc đàm phán. Trên nhiều phương diện, FTA giữa Ấn Độ và EU dự kiến sẽ bao gồm những điều khoản "mới" vốn có trong FTA với Anh. Bên cạnh việc cắt giảm mạnh thuế quan đối với hàng xuất khẩu thực phẩm và đồ uống, cũng như đối với ô tô, bao gồm cả xe điện, Ấn Độ đã thể hiện sự mạnh dạn trong việc mở rộng đáng kể quyền tiếp cận một số dịch vụ nội địa vốn được bảo hộ từ trước đến nay. Những dịch vụ này bao gồm việc cho phép các doanh nghiệp Anh tham gia cạnh tranh trong các hợp đồng mua sắm của chính phủ. Hơn nữa, Ấn Độ và Anh cũng đã đồng ý cho phép các cơ quan dịch vụ chuyên nghiệp của mỗi nước xác định việc công nhận lẫn nhau về trình độ chuyên môn, điều này có thể là dấu hiệu cho thấy ý định tự do hóa một số thị trường dịch vụ chuyên nghiệp của Ấn Độ (ví dụ: kế toán, pháp lý). FTA Ấn Độ-EU vẫn cần vượt qua những rào cản quan trọng như hoàn thiện các quy định về chuyển giao dữ liệu xuyên biên giới, cấp phép trước cho các nhà cung cấp dịch vụ dựa trên dữ liệu, tạo thuận lợi cho đầu tư và Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM). Không có vấn đề nào trong số này dễ dàng giải quyết và thống nhất. Một số vấn đề này có thể sẽ được giải quyết trong giai đoạn đàm phán tiếp theo. Hiện tại, EU và Ấn Độ dường như đang rất mong muốn công bố giai đoạn đầu tiên của một thỏa thuận song phương, thường được gọi là "thu hoạch sớm". Ngay cả khi đó chỉ là một thỏa thuận tạm thời, ý định của cả hai bên nhằm đưa quan hệ thương mại và đầu tư của họ vào khuôn khổ cấu trúc đã được thống nhất song phương của một FTA sẽ là một thành tựu chiến lược và kinh tế quan trọng.

Nguồn: Vitic/ www.ispionline.it