Không thể lên tiếng trong cuộc giằng co với Chính quyền Tổng thống Donald Trump, Liên minh Châu Âu đã xác định hai con đường để tránh kết cục bi thảm: một mặt là tích cực khai thác thị trường chung, mặt khác là tìm kiếm các đối tác thương mại mới một cách rời rạc. Tại Mỹ Latinh và Caribe, Trung Á và Úc, EU đang cố gắng tạo dựng một mạng lưới các hiệp định thương mại tự do. Ngày 13/7/2025, EU đã bổ sung thêm một thành tố mới: mục tiêu là hoàn tất một hiệp định đối tác kinh tế toàn diện với Indonesia vào tháng 9/2025.
Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula Von Der Leyen và Tổng thống Cộng hòa Indonesia Prabowo Subianto đã công bố điều này. Các cuộc đàm phán đã diễn ra trong 10 năm, nhưng cuộc chiến thương mại toàn cầu do Trump phát động đã buộc phải đẩy nhanh tiến độ. Nếu EU có nguy cơ áp thuế 30% kể từ ngày 1/8/2025, Indonesia cũng không khá hơn: trong "lá thư" nhận được từ Hoa Kỳ, mức thuế đối với quần đảo Đông Nam Á này là 32%.
"Trong thời điểm thách thức toàn cầu như thế này, các đối tác phải tăng cường mối quan hệ của họ", bà Von Der Leyen nhấn mạnh bên lề thỏa thuận chính trị đạt được với ông Subianto. CEPA (Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện) sẽ thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa EU và Indonesia, đồng thời tăng cường hợp tác về các nguyên liệu thô quan trọng, vốn được khai thác rộng rãi trên các đảo núi lửa của Cộng hòa Indonesia. "Thỏa thuận này sẽ mở ra thị trường mới và tạo ra nhiều cơ hội hơn cho doanh nghiệp của chúng ta. Hiệp định này cũng sẽ giúp củng cố chuỗi cung ứng nguyên liệu thô quan trọng, thiết yếu cho ngành công nghiệp thép và công nghệ sạch của Châu Âu", nhà lãnh đạo EU cho biết.
Đối với Tổng thống Indonesia, thỏa thuận này "không chỉ là về thương mại, mà còn là về sự công bằng, tôn trọng và cùng nhau xây dựng một tương lai vững mạnh". Indonesia, với GDP 1.200 tỷ Euro, đã nhanh chóng trở thành một trong những nền kinh tế lớn nhất toàn cầu, đồng thời là nền dân chủ lớn thứ ba trên thế giới và quốc gia lớn thứ tư về dân số. Một gã khổng lồ trong khu vực, chiếm hơn một phần ba GDP của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Tuy nhiên, trong khi EU là đối tác thương mại lớn thứ năm của Indonesia về thương mại hàng hóa và dịch vụ, thì ngược lại, Jakarta chỉ đứng thứ 33 trong danh sách của Brussels. Năm ngoái, EU đã xuất khẩu 9,7 tỷ Euro hàng hóa sang Indonesia, trong khi nhập khẩu từ quốc gia này lên tới 17,5 tỷ Euro.
Indonesia và vấn đề phá rừng
Chủ yếu các sản phẩm nông nghiệp và nguyên liệu thô đến từ Indonesia. Dầu cọ, cà phê, ca cao, than đá, thiếc và cao su. Các sản phẩm đến từ rừng mưa nhiệt đới Borneo, Sumatra và Sulawesi: điều mà Chủ tịch Von Der Leyen không đề cập đến là Indonesia có một trong những tỷ lệ phá rừng cao nhất thế giới, và tỷ lệ này đã tăng đều đặn trong những năm gần đây. Kể từ năm 1990, Indonesia đã mất khoảng 25% diện tích rừng nguyên sinh và theo tổ chức phi chính phủ Global Forest Watch, từ năm 2001 đến năm 2024, 76% diện tích cây xanh bị mất có liên quan đến các hoạt động phá rừng. Rừng bị phá hủy chủ yếu do khai thác mỏ, sản xuất dầu cọ và buôn bán gỗ.
Tuy nhiên, Indonesia không nằm trong danh sách các quốc gia có nguy cơ phá rừng cao do EU lập ra theo quy định của EUDR về phá rừng nhập khẩu. Chỉ có Nga, Belarus, Triều Tiên và Myanmar nằm trong danh sách này. Để đối phó với các quốc gia này, EU sẽ thắt chặt kiểm soát nhập khẩu đối với các sản phẩm như thịt bò, ca cao, cà phê, dầu cọ, cao su, đậu nành và gỗ từ ngày 30 tháng 12 năm 2025.

Nguồn: Vitic/ www.eunews.it