Trang giới thiệu về Di Tích Văn Hoá Tỉnh Bạc Liêu

Trong đời sống dân gian Nam bộ xưa kia, người ta thường hay nói đến một danh xưng "Công tử Bạc Liêu", danh xưng đó đã ra đời cùng nhiều giai thoại được mọi người truyền tụng đến ngày nay. Công tử Bạc liêu là một nhân vật có thật, là con một địa chủ giàu khét tiếng tại đất Bạc liêu và cùng những giai thoại về Công tử Bạc liêu:

         Công tử Bạc Liêu "vinh quy bái tổ": Sau ba năm "sôi kinh nấu sử" tại Pháp. Trần gia tổ chức tiệc mừng, người Bạc Liêu đồn rằng còn lớn hơn buổi tiệc tân gia nhà lớn để mừng Ba Huy ăn học thành tài. Mục đích của buổi tiệc là phô trương sự giàu có lẫn quyền uy. Và tất cả đã được khoe mẽ một cách triệt để, duy chỉ có một điều Trần gia không dám khoe là sau đó họ gạn hỏi mới biết được Ba Huy sau ba năm dùi mài học tập ở Pháp quốc đã không mang về cho gia tộc Trần Trinh một học hàm, học vị nào cả. Công tử Bạc Liêu về nước, hành trang của ông ta là kinh nghiệm nhảy đầm, lái xe và một bầu tâm sự ngày đêm thương nhớ cô vợ đầm và đứa con còn gửi nơi kinh thành ánh sáng Paris. Và phải chăng chính cái văn hóa ăn chơi của một nước tiên tiến đã pha trộn dòng máu mê ăn chơi của Ba Huy để rồi nâng tầm vóc ăn chơi của ông ta lên đến đỉnh điểm.

           Công tử Bạc Liêu "trấn nhậm" điền Bàu Sàng: Vào thập niên 30, các sở điền mà Trần Trinh Huy thường hay lui tới là Bàu Sàng, Vĩnh Hưng. Tại Bàu Sàng, đời nông dân là những kiếp đời nghèo hèn cơ cực trải ra trên cánh đồng ngập úng lưu niên. Giữa cái không gian quê mùa hiu hắt, xã hội lạc hậu…, Trần Trinh Huy xuất hiện một cách "rực sáng" và xa lạ: Quần tây, áo sơ mi, đội nón nỉ, đi giày da, lưng giắt đồng hồ quả quít Ăng lê… Ba Huy mở lễ hội, ăn chơi kéo dài, tổ chức  nhiều trò chơi ta có Tây có, như thí võ đài, các trò chơi dân gian, đặc biệt là "đấu xảo sắc đẹp" và có treo giải thưởng hẳn hoi. Ba Huy lăn xả vào các cuộc chơi chứng tỏ rằng máu ham vui của Công tử Bạc Liêu rất đậm đặc. Chỉ có điều sau những buổi Lễ, những trò chơi nửa Tây nửa ta thì tá điền nghèo lại thêm nghèo và người ngợm thêm đổ đốn. Nói cho công bằng, do tính ham vui, phóng khoáng nên Ba Huy rất rộng rãi. Tá điền không thấy ông đòi nợ ai bao giờ, ai nghèo quá, năn nỉ ông còn bớt lúa ruộng. Cho nên tá điền Bàu Sàng ít ai oán ghét Ba Huy.

Nhà Công Tử Bạc liêu ngày nay

           Công tử Bạc Liêu học võ… Xiêm: Công tử Bạc Liêu rất mê nghề võ. Vào nữa đầu thế kỷ 20, học võ là một cái mốt với nhận thức: Học võ để nâng cao cái khí phách thượng võ của kẻ anh hào. Công tử Bạc Liêu không học võ Tây hay võ Ta mà họ võ Xiêm (Thái Lan). Ông ta đã cất công qua Xiêm mướn một ông thầy thượng hạng về dạy cho mình và Tám Bò (em út của ông ta).

           Công tử Bạc Liêu thăm ruộng bằng máy bay: Sự kiện thật sự làm trấn động Nam kỳ Lục tỉnh bấy giờ là lúc Trần Trinh Huy đi thăm ruộng bằng máy bay khi mà cả nước Việt nam lúc đó chỉ có hai người mua máy bay đó là Ba Huy và vua Bảo Đại. 

           Công tử Bạc Liêu ăn chơi ở Sài Gòn: Mỗi lần từ Bạc Liêu đi là ông ta ngồi trên một chiếc xe cáu cạnh, có tài xế lái. Lưng túi bao giờ cũng đầy ắp giấy bạc bộ lư, bạc con công… Thói quen của Công tử Bạc Liêu khi đi Sài Gòn là ít khi ở ngôi biệt thự của Trần gia mà vào một trong những khách sạn nổi tiếng hạng sang ở Sài Gòn.

Đã hơn một trăm năm nay, trên vùng đất đồng bằng sông Cửu long luôn luôn tồn tại và phát triển một dòng ca nhạc có vị trí xứng đáng trong nền văn hoá của đất nước. Đó là cổ nhạc hay còn gọi là đờn ca tài tử. Từ cổ nhạc mà hình thành nghệ thuật cải lương có sức hấp dẫn với công chúng cả nước.

Ngày nay, không một tác phẩm, tiết mục sân khấu cải lương nào được hình thành mà thiếu điểm chốt bằng giai điệu vọng cổ mà tiền thân của nó là bản Dạ cổ hoài lang.  

Đàn Ca Tài Tử tại Bạc Liêu

Tác giả của bản Dạ cổ hoài lang là cố nhạc sĩ cổ nhạc nổi tiếng Cao Văn Lầu (Sáu Lầu). Ông sinh ngày 22/12/1892 (nhằm ngày mùng 4/11 năm Nhâm Thìn), tại Long An. Sau đó, gia đình ông đã trôi dạt nhiều nơi và điểm cư trú cuối cùng là Bạc Liêu là nơi đã hình thành tài năng của nhạc sĩ Cao Văn Lầu. Người hướng dẫn những bước đi đầu tiên vào cổ nhạc của Cao Văn Lầu là nhạc sĩ Hai Khị. Ông mất vào ngày 13/08/1976 tại thị xã Bạc Liêu.

Tác phẩm Dạ cổ hoài lang của Cao Văn Lầu (có nghĩa là đêm khuya nghe tiếng trống nhớ chồng) ra đời vào năm 1919. Tác giả muốn qua tâm sự của người phụ nữ nhớ chồng để nói điều lớn hơn. Đó là nỗi niềm của những người dân trên vùng đất mới được khẩn hoang trước biết bao những bất công của xã hội và những đau khổ do chiến tranh gây ra.

Cao Văn Lầu với tác phẩm Dạ cổ hoài lang là một đóng góp có nhiều ảnh hưởng đối với âm nhạc và nghệ thuật dân tộc Việt Nam. Tỉnh Bạc Liêu đã trân trọng xây dựng Nhà lưu niệm cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu. Bản Dạ cổ hoài lang gắn liền với sự ra đời và phát triển của nghệ thuật sân khấu cải lương, mang đậm bản sắc dân tộc.  

<Tiếp theo>

  Văn phòng HĐND - UBND Tỉnh Bạc Liêu